บล็อก

เมื่อลูกระบายความในใจใส่สมุดแทนที่จะเล่าให้เราฟัง

วันนี้แอดได้คุยกับคุณแม่ในเพจของเราท่านหนึ่ง เขาบอกว่าเคยเป็นแม่ที่ลูกไม่เคยปรึกษาปัญหาอะไรกับเธอเลยจนคิดว่าเขาไม่มีปัญหาอะไร จนวันหนึ่งบังเอิญไปเจอสมุดบันทึกของลูกแล้วเปิดอ่าน เธอตกใจมากที่เห็นว่าลูกเขียนคำว่า “เกลียด” เพื่อนคนหนึ่งและระบายลงในสมุดบันทึกเล่มนั้นอย่างยาวซึ่งแน่นอนว่าเธอไม่รู้อะไรเลย

เหตุการณ์นี้ทำให้เธอคิดว่าต้องทำอะไรสักอย่างเพื่อให้ลูกคุยปัญหาเรื่องนี้กับเธอ มาดูกันว่าเธอจะทำอย่างไรจากบทสัมภาษณ์นี้ครับ

จุดเริ่มต้นที่ทำให้คุณแม่รู้ว่าลูกมีปัญหาแต่ไม่ยอมบอกคืออะไร

แม่เริ่มรู้ว่าลูกมีปัญหาก็ตอนครูที่ปรึกษาของเขาบอกว่าลูกเราด่าเพื่อนด้วยคำพูดหยาบคาย เขาหงุดหงิดที่เพื่อนมาจุกจิกถามเรื่องยี่ห้อของที่ใช้บ่อยๆ เขาด่าว่า “ถ้าแกสนใจเรื่องเรียนเหมือนที่สนใจเxอกเรื่องชาวบ้านป่านนี้แกเรียนได้เกรด 4 ไปแล้ว อีxอก”

คุณแม่ไม่คิดว่ามันเป็นเรื่องทะเลาะกันทั่วไปของเด็กๆ หรือครับ

ไม่ค่ะ แม่คิดว่าร้ายแรงกว่านั้น เพราะว่าลูกของเรามีทัศนคติที่ไม่ดีกับเพื่อนคนนี้มากๆ ขนาดเขียนระบายความในใจลงสมุดบันทึกว่าเกลียดเพื่อนคนนี้มาก มันไม่ใช่เรื่องปกติของน้องเพราะเขาจะเป็นมิตรกับทุกคน แค่เขียนว่าเกลียด แม่ก็มองว่ามันไม่ปกติแล้ว สำหรับคนนี้คือเขาเขียนเน้นคำไปด้วย แปลว่ามันสุดสำหรับเขาจริงๆ พอเจอเรื่องที่ครูบอกรวมกับสมุดบันทึกของน้อง แม่ก็หันมาตั้งคำถามกับตัวเองว่าทำไมลูกถึงไม่เล่าให้ฟังเลยค่ะ

พอปัญหามันเกิดขึ้นกับลูกแบบนี้ แม่แล้วแม่แก้ปัญหาอย่างไร

ทำใจให้สงบก่อนเลยค่ะ รอเวลาไปรับลูกที่โรงเรียนพอขึ้นรถเลยถามเรื่องต่างๆ ตามปกติก่อน จนถึงบ้านเลยลองถามว่า..

แม่ : วันนี้มีเรื่องอะไรอยากเล่าให้แม่ฟังอีกมั้ย เรื่องดีหรือไม่ดีแม่ก็อยากรู้นะ

เขาก็คงรู้ตัวว่าแม่น่าจะรู้เรื่องที่เขาทำแล้ว เขาก็นิ่ง แต่น้ำตาไหล แม่เลยเกริ่นนำ

แม่ : แม่พอจะรู้นะ แต่แม่อยากฟังในมุมของหนูบ้าง

เขาเลยยอมเล่าให้ฟัง ก็ตรงตามที่อาจารย์เล่าให้ฟังเลยค่ะ

ลูก : แม่คิดยังไงกับเรื่องนี้ แม่โกรธหนูมั้ย หนูขอโทษ

แม่ : แม่ไม่โกรธหนูนะ แม่เข้าใจความรู้สึกของหนู ถ้าเป็นแม่ แม่ก็หงุดหงิดเหมือนกัน และแม่จะไม่อยู่เฉยๆ ให้เพื่อนเซ้าซี้ แม่จะบอกกับเขาให้หยุดทำพฤติกรรมแบบนี้กับแม่ แต่คราวหน้าแม่อยากให้หนูเลือกใช้คำพูดที่ดีกว่านี้หน่อย เพราะไม่อย่างนั้นเหตุการณ์มันอาจจะบานปลาย

สุดท้ายเราก็บอกลูกด้วยว่าแม่ไม่ได้ดุหนู แต่แม่แค่อยากแนะนำเพราะแม่เป็นห่วงหนู จากนั้นพอลูกมีเรื่องอะไรก็บอกเราหมดเลยค่ะ

ทำไมถึงต้องเน้นเรื่องไม่ได้ดุน้องครับ

แม่ลองคิดย้อนไปตอนแม่เป็นเด็ก แม่ก็ไม่ค่อยเล่าอะไรให้คุณยายฟังเหมือนกันเพราะคุณยายบ่นหนักมาก ไปเล่าให้ฟังแล้วจะโดนดุทุกที เลยเลือกที่จะไม่เล่าให้ฟัง

พอมาถึงตอนนี้เลยคิดว่าลูกเองก็คงกลัวแม่ดุเหมือนกัน ซึ่งเขาคิดไปเองว่าแม่ต้องดุแน่ๆ มันเป็นความคิดของเด็กๆ ส่วนใหญ่ ในเมื่อเขาไม่กล้าเล่า แม่ก็ต้องเป็นฝ่ายถามเอง แต่ถามแบบปกติ ไม่ได้คาดคั้น ไม่ใช่การสอบสวนนะคะ ทำยังไงก็ได้ให้ลูกไว้ใจแม่

ลองสรุปขั้นตอนของคุณแม่สั้นๆ ให้เราหน่อยครับ

เริ่มจากการทำใจให้สงบ ไม่มีอารมณ์โกรธหรือโมโหแฝงอยู่แล้วลองถามเรื่องทั่วไปก่อนจะเข้าเรื่องที่เราต้องการถามค่ะ

ในมุมมองของแม่มันได้ผลจริงไหม

ได้ผลดีเลยค่ะ ลูกบอกแม่หมดเลย อย่างเรื่องเพื่อนคนนั้นลูกก็บอกเราหมดว่าเพื่อนคนนี้ชอบแกล้ง ชอบต่อว่าลูกเรา เวลาวิชาไหนลูกเราได้คะแนนดีกว่าเขาก็หมั่นไส้ วิชาไหนได้น้อยกว่าก็บอกว่าโง่ เรื่องทั่วไปก็จะชอบถามเรื่องสิ่งของที่ลูกเราใช้ เช่น เสื้อกันหนาวที่ใส่ยี่ห้ออะไร ของแท้หรือปลอมจนลูกรู้สึกหงุดหงิด มีแกล้งเอารองเท้านักเรียนเขาไปซ่อน เคยปารองเท้าใส่หัวเขาด้วย

ถ้าเป็นเมื่อก่อนไม่มีทางได้รู้เลย ตอนนี้ทุกอย่างดีขึ้นมากค่ะ ลูกยิ้มได้ตลอด แม่ลูกสนิทกันกว่าเดิม เวลามีปัญหาอะไรเขาจะเดินทำหน้างอคอหักเป็นปลาทูเข้ามาหาแม่เลยค่ะ ทะเลาะกับเพื่อน งอนเพื่อน นี่แม่รู้หมดแล้วค่ะ

หลังจากได้คุยกับแม่ท่านนี้ก็พบว่าพ่อแม่สร้างความไว้ใจให้ลูกได้ เพียงแค่ไม่ทำให้ลูกรู้สึกกลัว เน้นความอ่อนโยนเพื่อให้ลูกรู้สึกสบายใจเมื่ออยู่ด้วยก็ชนะใจลูกได้แล้ว ลองมาเป็นสมุดบันทึกเล่มใหม่ของลูกพร้อมๆ กันดูครับ

ติดตามรายการรอลูกเลิกเรียน ตอน ลูกมีปัญหาที่โรงเรียนแล้วไม่เล่าให้ฟัง

อยากรู้ว่าคุณสื่อสารกับลูกเรื่องติดมือถือได้ดีหรือไม่?

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสาร

นักจิตเผย..เด็กชอบรังแกคนอื่นก็น่าสงสารไม่แพ้เด็กที่ถูกรังแก

ในยุคที่สื่อช่วยกันรณรงค์ให้หยุดการกลั่นแกล้งกันอย่างหนักเพราะเป็นปัญหาใหญ่ที่เกิดขึ้นทุกหย่อมหญ้าบนโลกใบนี้จริงๆ โดยมากแล้วจะเผยให้เห็นความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นกับผู้ถูกกระทำและตอกย้ำซ้ำๆ ว่ามันสร้างบาดแผลให้คนเหล่านี้มากแค่ไหนเพื่อให้คนที่ชอบแกล้งหยุดสิ่งที่ทำซะ

เนื่องด้วยไทยเป็นประเทศที่มีเด็กนักเรียนโดนกลั่นแกล้งในโรงเรียนเป็นอันดับที่ 2 แอดเลยติดต่อคุณวรพจน์ พนาปวุฒิกุล (พี่เจมส์) นักจิตวิทยาคลินิกปฏิบัติการ แห่งศูนย์สุขภาพจิตที่ 4 กรมสุขภาพจิต เพื่อคุยเรื่องการเยียวยาคนถูกกระทำ แต่คำตอบที่ได้กลับทำให้เซอร์ไพรส์ยิ่งกว่าเพราะพี่เจมส์บอกว่าคนที่น่าเป็นห่วงไม่ใช่แค่คนถูกแกล้ง แต่คนแกล้งก็สมควรได้รับการเยียวยาเช่นกันเพราะพวกเขาน่าสงสารกว่าด้วยซ้ำ

มาดูกันว่าทำไมพี่เจมส์ถึงคิดแบบนี้ได้ที่บทสัมภาษณ์นี้เลยครับ

ปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้เด็กวัยรุ่นรังแกคนอื่น

เด็กที่ชอบกลั่นแกล้งคนอื่นมันมาจาก 2 อย่าง คือ

  1. เด็กที่เป็นโรคสมาธิสั้น เพราะโดยธรรมชาติของเด็กที่เป็นโรคนี้จะมีพฤติกรรมหุนหันพลันแล่น ควบคุมตัวเองไม่ได้ มีพลังเยอะ หลายครั้งที่เด็กเหล่านี้อยากเล่นกับคนอื่นก็เล่นดีๆ ไม่เป็นจึงทำให้พลั้งมือเล่นแรงกับเพื่อน
  2. เด็กที่มีปมในใจ มันเกิดจากการเลี้ยงดู 2 แบบ แบบแรกคือเด็กถูกเลี้ยงในครอบครัวที่กดดันลูกและใช้ความรุนแรงส่งผลให้เด็กมีความเครียดเพราะไม่สามารถแสดงออกเวลาอยู่กับในครอบครัวได้จึงเอาความไม่สบายใจของตัวเองมาลงที่คนอื่น ส่วนแบบที่สอง คือ พ่อแม่เลี้ยงดูแบบปล่อยปละละเลย ลูกอยากทำอะไรก็ทำ โดยที่ไม่สอนเรื่องคุณธรรม จริยธรรม ผลลัพธ์ที่ได้คือลูกก็ไม่รู้ว่าควรเล่นกับคนอื่นอย่างไรถึงจะเหมาะสมจึงมีโอกาสหล่อหลอมเป็นคนที่รังแกคนอื่นได้

จากประสบการณ์ของพี่เจมส์ มองออกไหมว่าเด็กเหล่านี้คิดอะไรอยู่ถึงได้ชอบแกล้งคนอื่น

พวกเขาแทบไม่คิดอะไรเลยและแทบทั้งหมดก็ทำลงไปโดยที่ไม่รู้ตัวด้วยนะว่าทำผิด พวกเขาคิดแต่ว่า “ก็แค่อยากเล่นอะ” แต่ที่เด็กคิดได้อย่างนี้เพราะว่าผู้ใหญ่ไม่เคยสอนว่าการเล่นแบบไหนปลอดภัยหรือไม่ปลอดภัย มีเคสหนึ่งผู้ปกครองอยากให้ลูกไปเล่นกับเพื่อน ผู้ปกครองบอกว่าเดินเข้าไปตีเขาเลยจะได้เล่นกับเขา ถามว่าเด็กจะรู้ไหมว่าสิ่งที่ทำมันถูกหรือผิด แน่นอนว่าไม่รู้ ยิ่งโดนแม่บอกแบบนั้นยิ่งคิดว่าทำได้

ลองยกตัวอย่างสัก 1 กรณีให้พวกเราหน่อยครับ

สมัยที่พี่ทำงานอยู่สถานสงเคราะห์ มีเด็กอยู่รายหนึ่งอายุ 12 ขวบ ไอคิวดี ฉลาดมาก แต่มาอยู่สถานสงเคราะห์เพราะมีพฤติกรรมรุนแรงมากจนผู้ปกครองเอาไม่อยู่ถูกส่งมาที่นี่

ตอนที่เขามาแรกๆ ก็ป่วนมากเลยนะ แกล้งคนอื่นไปทั่วและแรงๆ ทั้งนั้น มีครั้งหนึ่งเขากดหัวเด็ก 7-8 ขวบลงในอ่างปลา ขณะที่น้องคนนั้นกำลังก้มดูปลาอยู่ พอเราไปถามว่าทำไมถึงทำอย่างนั้น เขาตอบพี่ว่า “ก็แค่อยากเล่นกับน้องเฉยๆ อ่ะ” มีอีกเหตุการณ์ที่พี่ก็ปวดหัวไม่แพ้กัน คือ ที่สถานสงเคราะห์จะมีห้องเก็บเสื้อผ้ารวมของทุกคนไว้ 1 ห้องใหญ่ๆ แต่ละคนจะมีล็อกเกอร์เป็นของตัวเอง ทีนี้เจ้าเด็กคนนี้มันก็แกล้งเพื่อน โดยรอจังหวะที่เพื่อนเข้าไปคนเดียวแล้วล็อกประตูจากด้านนอกพร้อมหนีไปและไม่บอกใคร เพื่อนที่ติดอยู่ข้างในก็ร้องไห้ ทุบตีประตูใหญ่เลย พอถามเด็กคนนี้ว่าทำทำไม เขาก็ตอบเหมือนเดิมว่า “อยากเล่น”

ทำไมเขาถึงเป็นอย่างนี้

น้องคนนี้มีปมเพราะถูกเลี้ยงดูมาอย่างปล่อยปละละเลยมากๆ ไม่มีใครสอนเรื่องคุณธรรม จริยธรรมเลย ตั้งแต่เกิดมาไม่มีพ่อ แม่ก็ส่งลูกต่อให้คนนู้นเลี้ยง คนนั้นเลี้ยง 2-3 ปีเปลี่ยนที เมื่อเด็กไม่ได้รับความรักจากแม่ก็ทำให้อยู่กับคนอื่นไม่ได้ แม่เลยพาไปอยู่กับแฟนใหม่แม่ที่ต่างประเทศซึ่งก็ไม่ได้ดีขึ้นเพราะแม่ทุบตี พ่อใหม่ก็สอนให้น้องหัดขโมยของจะได้ไม่เสียเปรียบใคร เท่านี้ก็พอมองออกแล้วว่าเด็กที่ถูกห้อมล้อมเรื่องแย่ๆ แบบนี้โตมาจะเป็นอย่างไร ก่อนที่จะได้มาอยู่สถานสงเคราะห์เขาก็ได้กลับมาเรียนในโรงเรียนนะ แต่ครูก็คุมเขาไม่ไหว ทั้งเขวี้ยงคอมลงจากตึก ถือมีดแทงครู รุนแรงทั้งนั้น แม่ก็ไม่รู้จะแก้ปัญหายังไงก็เลยพาไปอยู่บ้านเฉยๆ ประมาณเดือน 1 สุดท้ายพ่อแม่ก็ลากเด็กมาอยู่สถานสงเคราะห์

แล้วพี่เจมส์เยียวยาเขาอย่างไร

พูดเลยว่ากรณีนี้ใช้พลังในการบำบัดเยอะมาก สิ่งที่ทำให้เด็กคนนี้ดีขึ้นได้ก็คือให้เวลากับเขาเยอะๆ สอนเด็กคนนี้ให้เข้าใจเรื่องอารมณ์และความรู้สึก เพราะเด็กแบบนี้จะไม่เข้าใจเรื่องนี้ ไม่รู้ว่าสิ่งที่ตัวเองทำไปมันจะส่งผลต่ออารมณ์ของคนอื่นยังไง ซึ่งการสอนก็คือเอาสีหน้าที่แสดงอารมณ์แต่ละแบบมาแยกให้เขาดูเลยว่าสีหน้าแบบนี้คือรู้สึกแบบไหน รวมถึงยกเหตุการณ์สมมติขึ้นมา เช่น ถ้าหนูเป็นคนขายของ ขายดินสอได้กำไรแท่งละ 1 บาทแล้วจู่ๆ มีคนมาขโมยดินสอไป 10 แท่งแล้วหนูต้องขาดทุนไป 10 บาท หนูจะรู้สึกอย่างไร เป็นต้น พอเขาเริ่มรู้เรื่องพวกนี้เราก็เริ่มสอนเรื่องจริยธรรม คุณธรรมมากขึ้น อีกอย่างคือแสดงความรักด้วยการกอดและบอกรักเขาซึ่งมันเวิร์ค เด็กคนนี้เข้าหาเราตลอด เขาเปิดใจกับเรามากขึ้น ความสัมพันธ์ระหว่างเราก็ดีขึ้นส่งผลให้เด็กคนนี้ดีขึ้นจนพี่ทำเรื่องให้เด็กได้กลับไปอยู่กับพ่อแม่เพราะไม่มีปัญหาแล้ว

ในมุมมองพี่ระหว่างการเยียวยาเด็กที่ชอบรังแกกับเด็กที่ถูกรังแก เรื่องไหนควรแก้ไขอย่างเร่งด่วนมากกว่ากัน

ทั้งคู่นะ เพราะเด็กที่ถูกรังแกก็น่าสงสาร คนที่รังแกคนอื่นก็น่าสงสาร แต่หลายครั้งถ้าเราไปรู้ว่าเด็กที่รังแกคนอื่นมีประสบการณ์ชีวิตอย่างไรบ้าง เขาก็น่าสงสารมากกว่าคนที่ถูกรังแกอีก มีกรณีหนึ่งออกข่าวเลยพี่ก็ติดตามอยู่ มีเด็กป.6 คนหนึ่งรังแกเด็กป.4 ด้วยการสาดแอลกอฮอล์แล้วจุดไฟเผา คนอื่นๆ ต่างพากันประณามว่าเด็กคนนี้ไม่ดีผ่านสื่อมากมาย แต่ไม่มีใครรู้เบื้องหลังว่าที่น้องทำไปเพราะอยากมีเพื่อนเล่น เพราะเขาเป็นเด็กที่ไม่ได้รับความรัก พ่อแม่ไม่ได้เลี้ยง อยู่โรงเรียนก็ไม่มีเพื่อนสักคน เหตุการณ์วันนั้นก็เกิดขึ้นเพราะเด็กป.4 บอกว่าเสื้อของตัวเองกันไฟได้ เด็กป.6 ก็ถามก่อนนะว่าแน่ใจหรอ แล้วเด็กก็ท้าทายกันจนสุดท้ายมันจบที่ตรงนั้น เด็กป.6 ก็เศร้า ถือว่าแย่เลยล่ะ

จากที่ฟังมาจุดจบมันแย่ทั้งนั้นเลย แต่จริงๆ แล้วความเสียหายที่เลวร้ายที่สุดที่เกิดขึ้นกับเด็กชอบรังแกคืออะไร

การพัฒนาของการรังแกเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ จนไม่รู้ว่าสิ่งที่ตัวเองทำมันผิดและทำร้ายคนอื่นขนาดไหน บางทีถึงขั้นผิดกฎหมาย ติดคุกกันไปหรือบางทีทำให้คนอื่นเสียชีวิตเลยก็มี มันหยุดตัวเองไม่ได้ พูดกันตามความจริงแล้วการแกล้งคนอื่นสนุกจะตายจริงไหม

สมมติว่าลูกกลายเป็นเด็กที่ชอบรังแกแล้ว ความรุนแรงมันต้องไปถึงจุดไหนผู้ปกครองควรหาทางแก้ไขให้หยุดพฤติกรรมนี้

เอาจริงๆ ถ้าเด็กกลายเป็นเด็กที่มีปัญหาแล้วก็ควรหาหมอ ต้องพึ่งผู้เชี่ยวชาญแล้วเพราะมันสะสมมานาน เมื่อก่อนพ่อไม่เคยสอนเรื่องคุณธรรมกับลูกเลย อยู่ดีๆ มาสอนซะงั้น คิดว่าลูกจะเชื่อไหมก็ต้องเป็นไปได้ยากมาก มันเลยขีดที่เราจะช่วยได้แล้ว แต่สิ่งที่พอจะช่วยได้บ้างคือต้องกลับมามีความสัมพันธ์ที่ดีขึ้น ให้ความใกล้ชิดที่ดีขึ้นเท่านั้นเอง

พี่เลยอยากให้พ่อแม่สอนเรื่องการเข้าใจความรู้สึกกับลูกให้ดีๆ มันเป็นแก่นที่สำคัญที่สุดเลยว่าการที่เราทำอะไรกับคนอื่น คนอื่นจะรู้สึกอย่างไร ถ้าผู้ปกครองสอนให้เขารู้เรื่องนี้ตั้งแต่เด็กๆ พร้อมกับเป็นตัวอย่างที่ดีด้วย มันก็จะทำให้เด็กเองได้เรียนรู้และไม่ทำพฤติกรรมที่ไม่ดี

มาถึงตรงนี้ดูเหมือนเรื่องราวทั้งหมดจะหักมุม แต่จริงๆ ไม่ใช่เลย มันสมเหตุสมผลที่สุดแล้ว เด็กที่รังแกคนอื่นต่างได้รับอิทธิพลมาจากเรื่องราวในอดีตของตัวเองทั้งนั้นซึ่งส่วนใหญ่แล้วก็มาจากการถูกเลี้ยงดูแบบที่ไม่สมบูรณ์จึงหล่อหลอมพวกเขากลายเป็นเด็กชอบกลั่นแกล้ง ฉะนั้น ผู้ปกครองท่านไหนที่ไม่อยากปลูกฝังลูกให้กลายเป็นเด็กชอบแกล้ง ลองสอนเรื่องการเข้าใจอารมณ์และความรู้สึกของคนอื่นให้กับลูกตั้งแต่เล็กๆ อย่างที่พี่เจมส์แนะนำ รับรองว่าไม่มีอะไรเสียหายครับ

ติดตามรายการรอลูกเลิกเรียน ตอน ลูกมีปัญหาที่โรงเรียนแล้วไม่เล่าให้ฟัง

อยากรู้ว่าคุณสื่อสารกับลูกเรื่องติดมือถือได้ดีหรือไม่?

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสาร

พ่อแม่แบบไหนที่ลูกไม่กล้าเข้าไปปรึกษา

พ่อแม่แบบไหนที่ไม่ว่าลูกมีปัญหาหนักแค่ไหนก็ไม่กล้าเข้าไปปรึกษา

พ่อแม่วัยรุ่นหลายคนอยากให้ลูกของตัวเองเข้ามาปรึกษาในเวลาที่มีปัญหาทั้งนั้น เพราะบางทีการปล่อยให้ลูกตัดสินใจแก้ปัญหาด้วยตัวเองโดยไม่ปรึกษาก็มีโอกาสที่จะทำให้เรื่องราวบานปลายได้

พ่อแม่แบบไหนที่ลูกไม่กล้าปรึกษา

แน่นอนว่าสาเหตุสำคัญที่ทำให้ลูกไม่กล้าปรึกษาพ่อแม่เมื่อมีปัญหาส่วนตัวเป็นเพราะว่าความกลัว ไม่ว่าจะเป็นการโดนดุหรือการถูกทำโทษจากพ่อแม่นั่นเอง

องค์การแพธ (องค์กรพัฒนาเอกชนสาธารณประโยชน์) ให้ข้อมูลไว้ว่าคำพูดที่สร้างความรู้สึกไม่ดีจากพ่อแม่สามารถทำให้ลูกไม่กล้ามาปรึกษาปัญหาต่างๆ ของเขาได้ โดยเฉพาะคำพูดเชิงตำหนิลูกที่มีความรุนแรง ยกตัวอย่างเช่น

  1. การพูดจับผิดและดักคอลูก เช่น “บอกมานะว่า…” หรือ “อย่าให้รู้เชียวนะ”
  2. การพูดโดยตั้งคำถามที่ไม่เปิดโอกาสให้ลูกได้อธิบาย เช่น ประโยคที่ลงท้ายว่า “..ใช่หรือเปล่า”, “ทำไมถึงทำแบบนี้” “ทำไมไม่ปรึกษากันตั้งแต่แรก”
  3. การไม่ยอมรับฟังลูก เพราะคิดจะสอนจะสั่งลูกอย่างเดียว โดยไม่ฟังคำอธิบาย
  4. คำพูดที่ไม่แสดงออกถึงความห่วงใย เช่น “กล้าดียังไงถึงปล่อยให้เรื่องมันใหญ่ขนาดนี้โดยไม่บอกพ่อสักนิด นี่ยังเห็นว่าเป็นพ่ออยู่หรือเปล่า?”

ฉะนั้น เราจึงไม่ควรสร้างความกลัวจนทำให้ลูกไม่กล้าปรึกษา ผ่านการเปลี่ยนแปลงตัวเองเป็นพ่อแม่ที่ลูกอยากเข้าไปปรึกษา ดังนี้

พ่อแม่ที่ลูกอยากเข้าไปปรึกษา

พ่อแม่แบบที่ 1 : พ่อแม่ที่สร้างความสบายใจให้กับลูก

ลองสร้างความสบายใจให้กับลูกโดยการเข้าไปคุยกับเขาก่อนด้วยประโยคง่ายๆ อย่างวันนี้ที่โรงเรียนเป็นอย่างไรบ้างด้วยท่าทีที่ผ่อนคลาย สบายๆ เพื่อสร้างบรรยากาศที่ดีให้กับเขาแล้วจึงตามด้วยการถามถึงปัญหาที่ลูกเก็บเอาไว้

พ่อแม่แบบที่ 2 : พ่อแม่ที่เข้าใจปัญหาของลูก

อย่าเอาความคิดของคุณไปตัดสินว่าปัญหาของลูกเป็นเรื่องเล็กๆ เพราะอย่าลืมว่าปัญหาใหญ่ที่สุดของคุณกับของลูกไม่เท่ากัน ลูกต้องการคนที่เข้าใจเขา เขาถึงจะพูดความจริงในใจออกมาให้คุณรับรู้

พ่อแม่แบบที่ 3 : พ่อแม่ที่สนใจปัญหาของเขา

ไม่มีใครอยากจะปรึกษาคนที่ไม่ยอมรับฟังสิ่งที่ตัวเองพูดทั้งนั้น ลูกก็เช่นกัน ถ้าคุณแสดงท่าทีฟังเขาแบบผ่านๆ ลูกก็คงรู้สึกเสียใจไม่น้อยและเลือกไม่ปรึกษาคุณอีกเลย

พ่อแม่แบบที่ 4 : พ่อแม่ที่ไม่ปักใจเชื่อว่าลูกเป็นฝ่ายผิดตั้งแต่เอ่ยปาก

ฟังลูกให้จบก่อนค่อยตัดสิน เมื่อรู้ว่าลูกทำผิดเป็นปกติที่พ่อแม่จะอยากสอนสิ่งที่ถูกให้กับลูก แต่บางครั้งคุณพ่อคุณแม่ควรจะรอให้ลูกเล่าปัญหาของเขาให้จบก่อน เพราะเขามาปรึกษาคุณแล้ว แน่นอนว่าเขาต้องการคนรับฟัง ฉะนั้น รอให้เขาพูดจบก่อนแล้วค่อยๆ สอนแบบไม่ตำหนิก็จะช่วยได้

พ่อแม่แบบที่ 5 : พ่อแม่ที่จัดการปัญหาให้เขาได้ทุกเมื่อ

สำหรับข้อนี้ พ่อแม่ต้องสร้างผลงานหน่อยแล้ว เพราะถ้าลูกเห็นว่าพ่อแม่พึ่งพาไม่ได้ ไม่เคยช่วยเขาได้เลย เขาก็จะไม่ปรึกษาคุณครับ

พ่อแม่แบบที่ 6 : พ่อแม่ที่เขามั่นใจว่าจะไม่ซ้ำเติมเขาเมื่อพูดปัญหาออกไป

ไม่มีใครอยากถูกขุดคุ้ยความผิดของตัวเองออกมาหรอก ไม่เว้นแม้แต่ลูกของคุณก็คงไม่อยากให้คุณพูดถึงความผิดพลาดของเขาในอดีตซ้ำๆ เพราะถ้ายิ่งตอกย้ำก็ยิ่งสร้างปมให้เขาเจ็บปวดได้ ฉะนั้น อย่าทำแบบนี้เลยนะครับ

พ่อแม่แบบที่ 7 : พ่อแม่ที่รักษาระยะห่างที่เหมาะสมกับลูก

เรื่องบางเรื่องลูกก็คงไม่อยากให้คุณรับรู้จริงๆ อย่าไปคะยั้นคะยอ ตั้งคำถามกับเขามากๆ เพราะนอกจากจะไม่บอกแล้ว อาจสร้างความอึดอัดใจให้กับลูกของคุณได้

พ่อแม่แบบที่ 8 : พ่อแม่ที่เก็บความลับของลูกได้

อย่าเอาความลับของลูกไปเล่าต่อเด็ดขาด เพราะลูกจะรู้สึกว่าคุณไม่เคารพปัญหาของเขาและเป็นการทำให้เขารู้สึกอายที่ปัญหาของเขาเป็นเรื่องขบขันของคนอื่น

ฉะนั้น หากคุณอยากเป็นคนแรกๆ ที่ลูกอยากเข้าไปปรึกษาก็ลองนำเทคนิคที่เรานำมาฝากข้างต้นไปใช้ได้ครับ

Sourceaboutmom.co , aomyiim , talkaboutsex.thaihealth

ติดตามรายการรอลูกเลิกเรียน ตอน ลูกมีปัญหาที่โรงเรียนแล้วไม่เล่าให้ฟัง

อยากรู้ว่าคุณสื่อสารกับลูกเรื่องติดมือถือได้ดีหรือไม่?

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสาร

สัมภาษณ์พ่อต่าย – น้องใบเตย ตอน ลูกมีปัญหาที่โรงเรียน

คุณเคยประสบปัญหาลูกเก็บงำความทุกข์ไว้คนเดียวไม่ยอมบอกคุณให้รู้บ้างไหม?

ถ้าใช่ คุณก็คงไม่ต่างกับพ่อต่าย-ภูมิพัฒน์​ สุคำวังที่กว่าจะรู้ว่าลูกมีปัญหากับเพื่อนที่โรงเรียนก็ช้าไปเสียแล้ว เพราะลูกหรือน้องใบเตยถูกคนในโรงเรียนเข้าใจผิดว่าเป็นคนก่อปัญหาทะเลาะกับคนในโรงเรียน ทั้งๆ ที่ไม่ได้เป็นฝ่ายเริ่ม แต่ด้วยความรักเพื่อนและไม่ได้รับคำเตือนจากพ่อแม่ทำให้น้องตัดสินใจทำเรื่องที่ผิดไป

พ่อต่ายรู้สึกไม่ดีกับเรื่องนี้เป็นอย่างมากและอยากจะเปลี่ยนพฤติกรรมน้องใบเตยให้เล่าปัญหาที่ของเธอให้เขาฟังทั้งหมด มาดูกันว่าพ่อต่ายจะทำอย่างไร วิธีนี้ได้ผลแค่ไหน ติดตามได้จากบทสัมภาษณ์พ่อต่ายกับน้องใบเตยได้เลยครับ

ช่วยเล่าปัญหาของน้องใบเตยให้เราฟังหน่อย?

พ่อต่าย : เราเคืองลูกที่ไม่ยอมบอกปัญหาที่โรงเรียนให้ฟัง เราอยากให้ลูกเล่าความจริงให้เราฟัง โดยเฉพาะปัญหาที่เกิดขึ้นในโรงเรียนเท่านั้น

จากที่ฟังก็ดูเหมือนไม่ใช่ปัญหาหนักอกหนักใจเท่าไรนะครับ?

พ่อต่าย : ไม่ใช่เลย เพราะเขากับเพื่อนดันไปมีเรื่องกับเด็กอีกกลุ่มหนึ่ง และเหมือนลูกเราไปออกตัวแทนเพื่อนคนเดียวเลย ไปท้าทาย ไปด่าอีกฝ่ายผ่านสื่อโซเชียลจนกระทั่งพวกเขาไหวตัวทัน ไม่โต้ตอบแล้วก็แคปหน้าจอเป็นหลักฐานส่งครูครับ เราไม่โทษว่าฝั่งไหนผิดหรือถูก เข้าใจว่าเป็นปัญหาของเด็กวัยรุ่น แต่ลูกไม่ยอมเล่าอะไรให้ฟังเลย เราต้องมารู้จากปากคนอื่น แถมพอเราสอบถาม น้องก็ไม่ตอบ นิ่งใส่แทน

ใบเตย : เหตุผลที่หนูไม่กล้าบอกเพราะหนูกลัวว่าพ่อจะดุ จะตี แต่ถ้าถามว่าสนิทกับพ่อมากแค่ไหน หนูก็ยังให้พ่อเต็มสิบนะคะ เพราะถ้าเป็นเรื่องทั่วๆ ไป หนูก็จะคุยกับพ่อเป็นปกติเลย แต่ถ้าเป็นสิ่งที่หนูทำผิดหนูก็จะไม่กล้าบอกเลยค่ะ

พ่อต่าย : ใช่ฮะ ปกติแล้วเราสนิทกัน ผมจะขี้เล่นกับเขา แหย่กัน คุยกัน เขกหัวกันมั่งก็ยังมีเลย ลูกก็ตอบโต้เฮฮาเหมือนกัน แต่อาจด้วยที่ผมเป็นคนเสียงดัง จุกจิกจู้จี้ เรื่องมาก พอเจอเรื่องนี้ เขาก็เลยกลัวโดนทำโทษ ผมเคยบอกเขาว่าถ้าตี ตีจริง

ขอย้อนไปตอนที่คุณพ่อรู้เหตุการณ์ วันนั้นเป็นอย่างไรบ้าง?

ใบเตย : วันนั้นใจหนูตกไปถึงตาตุ่มเลยค่ะ (หัวเราะ) หนูกำลังนอนอยู่ ไม่ค่อยสบายด้วยแล้วพ่อก็เรียกมาคุย ถามแบบคาดคั้นตามสไตล์ หนูก็ร้องไห้อย่างเดียวแล้วก็ไม่ตอบ พ่อบอกไม่ให้เล่นมือถือแล้วก็ออกไป

พ่อต่าย : จุดนี้แหละที่ทำให้โกรธ ก็คือถ้าลูกบอกก่อนนะ เราก็ยังหาทางแก้ไข สอนเขาได้ว่ามันเป็นสิ่งที่ไม่ดีแล้วก็เตือนเขาได้ทัน แต่เมื่อปัญหามันเกิดขึ้นมา ทุกคนจะมองว่าจุดเริ่มต้นเกิดที่ลูกเราว่าลูกเราผิดซึ่งเป็นจริงไหม เขาไม่รู้ สุดท้ายกลายเป็นว่าลูกเราผิดทุกประตูเลย ไม่มีสิทธิ์ที่จะแก้ไขอะไรได้

ก่อนที่จะไปถึงวิธีของคุณหมอ พ่อใช้วิธีไหนเพื่อให้น้องเปิดปากพูดปัญหาของตัวเอง?

พ่อต่าย : หลังจากเกิดเหตุการณ์นั้น เราก็ดุและก็มีแต่ตั้งคำถามใส่เขา ทำไมถึงทำแบบนี้ ทำไมถึงไม่มาคุย ไม่มาปรึกษา ด้วยอารมณ์โมโห เราถามแบบคาดคั้นจนเขากลัวเลยไม่ได้รับคำตอบจากปากเขาเลย

ใบเตย : ใช่เลยค่ะ หนูไม่กล้าตอบเพราะแบบนี้ ถ้าเป็นไปได้ผู้ปกครองท่านอื่นอย่านำวิธีนี้ไปใช้นะคะ มันเกิดขึ้นกับหนูมาแล้ว ลูกกลัวจริงๆ เวลาโดนพ่อถามจี้ๆ แบบนี้

พอเข้าร่วมรายการแล้วคุณหมอแนะนำอะไรบ้าง?

พ่อต่าย : เอาตรงๆ ผมจำได้ไม่เป๊ะ แต่สิ่งที่ผมทำตั้งแต่ได้วิธีการจากคุณหมอมาจนถึงวันนี้ คือ การไม่คาดคั้นหรือตั้งคำถามซึ่งคุณหมอแนะนำว่าอย่าตั้งคำถามโดยคาดคั้นคำตอบจากลูกแล้วก็ต้องยอมให้ลูกได้พูดบ้างได้อธิบายบ้าง ผมเห็นว่ามันมีส่วนดีนะครับ เพราะลองนึกย้อนไปตอนเราเป็นวัยรุ่น ผมเองก็ไม่ชอบที่ใครมาตั้งคำถาม “ทำไมอ่ะ.. อะไรอ่ะ.. ยังไงอ่ะ” มันก็มีความรู้สึกว่า มายุ่งอะไรกับเรานักหนา แต่ถ้าเราคุยแบบเพื่อน คุยแบบเข้าใจกัน มันจะเป็นการที่เราไม่ต้องมาคาดคั้นเลย เขาจะเข้ามาเล่าให้เราฟังเองเลยว่าวันนี้หนูไปเจอนู่นนี่มา มันเป็นอย่างนั้น อย่างนี้นะ มันผิดกันกับก่อนหน้านี้เลย

ใบเตย : พ่อต่างจากตอนก่อนร่วมรายการจริงๆ ตอนนี้หนูเลยกล้าคุยกับพ่อมากขึ้น เช่น เรื่องที่หนูคุยกับเพื่อนผู้ชายแต่พ่อแม่นึกว่าหนูไปมีแฟน ถ้าเป็นเมื่อก่อนหนูจะปล่อยให้ทั้งคู่ดุแล้วท่านก็ไป แต่เดี๋ยวนี้หนูก็จะบอกกับพ่อไปตรงๆ เลยว่าแกล้งเล่นเฉยๆ ไม่ใช่เรื่องจริง หนูคุยกับเพื่อนผู้ชายแบบนี้เป็นปกติ

พ่อต่าย : เขาจะฟังเราดุอย่างเดียว มันเลยทำให้เราสงสัย ไม่รู้ว่าเป็นบ้าบ้าคิดไปเองหรือเป็นเพราะเราห่วงลูกเลยไปคาดคั้น แต่เดี๋ยวนี้เราจะเปลี่ยนเป็นถามแบบทีเล่นทีจริง อย่าง “จริงหรอ?.. ชัวร์เปล่า?..” เขาก็จะตอบว่าชัวร์พ่อ พ่อดูได้เลยแล้วก็ยื่นโทรศัพท์ให้เราดูตรงนั้นเลย เราสบายใจ เขาก็สบายใจครับ

น้องใบเตยชอบคุณพ่อเวอร์ชั่นก่อนหรือหลังเข้าร่วมรายการมากกว่ากัน?

ใบเตย : ชอบเวอร์ชั่นหลังจากถ่ายรายการแล้วค่ะ เพราะพ่อไม่คาดคั้นเหมือนแต่ก่อนและยอมให้หนูได้ไปเที่ยว ไปดูหนังกับเพื่อนหลังเลิกเรียนแล้วค่ะ แต่ก่อนคือไม่ยอมให้หนูไปเลยจนเพื่อนล้อ

ผู้สัมภาษณ์ : ขอโทษนะครับ แค่ดูหนังคุณพ่อก็ไม่อนุญาตเลยหรอครับ

พ่อต่าย : ถูกต้องครับ

ผู้สัมภาษณ์ : ว้าววววว!! สุดยอดครับพ่อ

ทุกคน : (หัวเราะ)

ผู้สัมภาษณ์ : เชิญพูดต่อเลยครับน้องใบเตย

ใบเตย : ตอนนั้นหนูเข้าไปเจอตอนที่น้องของหนูจะขอไปเที่ยวกับเพื่อนด้วยพอดีแล้วพ่อก็อนุญาต หนูเลยพูดด้วยอารมณ์น้อยใจว่า “ทีหนูขอ ไม่เคยให้ไปเลย” พ่อก็บอกว่า “ไม่ให้ไป พ่อหวง” พ่อก็ชอบพูดเล่นอย่างนี้ แล้วหนูก็ทำเป็นแบบนอยด์ ไม่คุยด้วยแล้วพ่อก็บอกว่า.. ยังไงนะ จำไม่ได้แล้ว (หัวเราะ)

พ่อต่าย : มันนานแล้ว หลายเดือนแล้วจำไม่ได้หรอกครับ (หัวเราะ)

ใบเตย : แต่สุดท้ายพ่อก็ยอม หนูรู้สึกดีใจมากๆ มันเป็นครั้งแรกที่ขอได้เลย ก็คือเพื่อนชวนไปใช่ไหม ปกติเพื่อนก็จะชอบชวนไปเล่นๆ เพราะเพื่อนรู้ว่าหนูไปไม่ได้อยู่แล้ว (พ่อ : พวกเพื่อนๆ อึ้งกันเป็นแถว) แล้วเพื่อนๆ ก็บอกว่า “คราวนี้ต้องไปให้ได้นะใบเตย” น้ำเสียงโน้มน้าวเราสุดๆ แล้วพ่อจะแบบว่า “ห้ามมีผู้ชายไปนะ ถ้าพ่อจับได้ พ่อจะไม่ให้ไปอีกเลย” หนูก็เลยบอกว่าจะถ่ายรูปมาให้ดูเลย

พ่อต่าย : มันก็ถ่ายมาทุกขั้นตอนเลย จะเข้าโรงหนังอยู่แล้วก็ยังจะถ่ายมาให้ดูอีกลูกคนนี้

พ่อพอใจกับผลลัพธ์ที่ได้ไหม

พ่อต่าย : พอใจครับ ลูกเปิดเผยมากขึ้น กล้าเล่าความเป็นจริงให้เราฟังมากขึ้น เรามีปฏิสัมพันธ์ความเป็นพ่อกับลูกมากขึ้นกว่าเดิม ถึงแม้เราอายุเยอะแล้วแต่ต้องลงไปเป็นเหมือนวัยรุ่น ไปเข้าใจ ไปเล่น ไปรู้ ไปสัมผัสตัวตนของลูก ไม่ว่าจะเป็นคำพูดหรือคำแนะนำจากหมอหรือทีมงาน แม้แต่เพื่อนร่วมรายการด้วยกัน ผมก็เก็บมาเป็นข้อมูลแล้วปรับตัวเพื่อเป็นเพื่อนเขาได้อย่างสนิทใจ ไม่มีอีกแล้วที่ขอดูโทรศัพท์ด้วยอารมณ์ที่ขัดขืน ตอนนี้เวลาขอดู เขาก็ยื่นให้ดูโดยที่ไม่มีคำพูดว่าจะดูทำไม ผมว่าเท่านี้มันคือความสบายใจแล้ว

คุณพ่ออยากแนะนำเทคนิคไหนเป็นพิเศษที่ทำให้ลูกนำปัญหาหนักใจมาเล่าให้เราฟัง

พ่อต่าย : พ่อแม่ควรความอ่อนโยน ความเข้าใจ และการเข้าถึงจิตใจของลูก คอยรับฟังปัญหาจากเขา มันสละเวลาแค่นิดเดียว ไม่นานหรอกครับเพื่อแลกกับความสุขของลูก ของครอบครัวของคุณจะได้มีความสุข เพียงเข้าถึงจิตใจเขาได้ ปัญหามันจะไม่เกิดเลยครับ

ช่วยโน้มน้าวเพื่อนที่ไม่ชอบเอาปัญหามาเล่าให้พ่อแม่ฟังเลิกพฤติกรรมนี้หน่อย

ใบเตย : ให้ลองมองพ่อเป็นเพื่อนคนหนึ่งที่เราสนิทด้วยแล้วก็เข้าไปปรึกษาเลยค่า ไม่ต้องรอให้ปัญหาเกิดขึ้นก่อนแล้วค่อยมาแก้ทีหลัง จริงๆ แล้วพ่อก็ให้คำปรึกษาเราได้ดีนะคะ ไม่เป็นอย่างที่คิดเลย ตอนนี้ยกให้เป็นที่ปรึกษา No.1 เลยค่ะ

ฝากบอกอะไรกับแฟนๆ รายการรอลูกเลิกเรียนหน่อยครับ

พ่อต่าย : รายการนี้ทำให้เราพ่อลูกเข้าใจกันมากขึ้น แก้ไขปมต่างๆ ให้คลี่คลายลงซึ่งเป็นไปในทิศทางที่ดี แล้วก็อยากจะฝากไปถึงคนที่ดูรายการว่าคำพูดของคุณหมอลองนำไปปฏิบัติใช้ได้นะครับ มันสามารถใช้ได้ตลอด แล้วมันจะทำให้ปัญหาในเรื่องของวัยรุ่น คลี่คลายลงด้วยครับ สิ่งหนึ่งที่ไม่ลืมเลย อยากขอบคุณทีมงานด้วย ทางทีมงานทุกคนน่ารักมากและทุกคนโอเคให้แนวคิดให้เหมือนกับสิ่งที่เราขาดหายไปได้กลับคืนมา

การสัมภาษณ์ครั้งนี้มันเป็นการสัมภาษณ์ที่หัวใจของแอดรู้สึกพองโตตลอดเวลาเลยครับ มันเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ น้ำเสียงที่มีความสุข แอดสัมผัสได้จริงๆ ว่าความสัมพันธ์ของพ่อต่าย-น้องใบเตยอยู่ในสถานการณ์ที่ดีไปจนถึงดีมากที่พ่อลูกจะมีให้กันได้ ถ้าเป็นไปได้ใครที่มีปัญหาคล้ายๆ กับครอบครัวที่น่ารักครอบครัวนี้ ลองนำวิธีของคุณหมอจากรายการไปใช้ดูได้นะครับ ^^

ติดตามรายการรอลูกเลิกเรียน ตอน ลูกมีปัญหาที่โรงเรียน

อยากรู้ว่าคุณสื่อสารกับลูกเรื่องติดมือถือได้ดีหรือไม่?

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสาร

ถ้าลูกเลิกเล่นมือถือไม่ได้เราก็เล่นกับลูกซะเลย

ถ้าคุณเป็นพ่อหรือแม่ คุณเคยชวนลูกเล่นเกมหรือเปล่า?

ถ้าไม่เคย แต่แม่คนนี้เคย

แม่โส-ณรญา  อัดสถิ แม่ที่อยากให้ลูกเลิกติดเกม ทำทั้งดุ บ่น ว่า บังคับให้ลูกไปทำกิจกรรมที่เป็นประโยชน์อย่างการส่งลูกไปเรียนพิเศษ แต่สุดท้ายลูกก็ยังเลิกไม่ได้ มันเลยทำให้เธอยึดโทรศัพท์ลูกซึ่งเป็นวิธีการที่เธอคิดผิดที่ได้ทำที่สุดเพราะลูกเกือบเสียคน ถูกเชิญออกจากโรงเรียนไปเลย แต่ท้ายที่สุดแล้วเธอก็มาเจอวิธีการที่ทำให้ลูกเลิกติดเกมได้ มาดูกันว่าเธอผ่านอะไรมาบ้างและแก้ปัญหาทั้งหมดที่เกิดขึ้นด้วยวิธีไหนได้ที่บทสัมภาษณ์นี้เลยครับ

ลองเล่าพฤติกรรมตอนที่แม่เห็นว่าลูกติดเกมให้ฟังหน่อย

ลูกเล่นเกมทั้งวัน เดินก็เล่น กินข้าวก็เล่น ทุกเวลาเขาเล่นตลอด ตอนที่ยังนอนห้องเดียวกันก็เอาผ้าคลุมโปงแอบแม่เล่น เรียกได้ว่าทุ่มเททุกอย่างให้เกม ที่แย่กว่านั้นมีการหลอกขอเงินแม่ไปเติมเกมด้วยขนาดนั้นเลย

แล้วคุณแม่มาเริ่มรู้ตัวว่าต้องปรับพฤติกรรมน้องตอนไหน

ก็ตอนที่จับได้ว่าน้องเอาเงินที่เราให้ไปเติมเกมนั่นแหละ น้องหลอกเราว่าจะเอาเงินไปจ่ายค่ากิจกรรมต่างๆ ของโรงเรียนซึ่งเราก็เชื่อเพราะเห็นว่าเรียนโรงเรียนเอกชน มันเป็นไปได้ แต่พอมันหนักเข้า เราไปถามเพื่อนเขา เพื่อนเขาบอกว่าลูกเราติดเกมหนักมากและที่เรารับไม่ได้เลยคือลูกโกหกเราว่าไม่ได้ติดเกม เขาไม่ยอมรับ เราเลยคิดว่าปล่อยไว้แบบนี้ไม่ได้ ต้องทำอะไรสักอย่าง

คุณแม่เริ่มแก้ปัญหาด้วยวิธีไหนที่โรงเรียนมันต้องจ่ายค่าขอเงินแม่ไปเติม

จำกัดเวลาเล่น ให้เล่นถึง 21.00 น. กับยึดโทรศัพท์แต่เป็นวิธีที่ไม่ได้ผลดีเลย ลูกพูดจาฮึดฮัด ไม่พอใจ พูดจาไม่ดี คือพูดทุกอย่างให้แรงที่สุด เคยส่งลูกไปเรียนพิเศษเพื่อที่จะได้ไม่มีเวลาเล่น แต่ปรากฏว่า ลูกก็นั่งเฉยๆ ไม่ทำอะไร ในช่วงเวลานั้นลูกต่อต้านไปหมด ไม่พูดไม่คุยกับเราเลยและเคยเกือบเสียคนถึงขั้นเชิญออกจากโรงเรียนเพราะเรื่องนี้ด้วย พอเราไม่ให้เขาใช้โทรศัพท์เขาก็ต้องหาเพื่อน แต่เขาดันไปคบเพื่อนที่พากันหนีเรียน สูบบุหรี่และเพื่อนคนนั้นถูกตรวจพบว่าฉี่ม่วง อาจารย์เลยเชิญออกเพราะจะทำให้โรงเรียนเสื่อมเสีย

แล้วลูกคุณแม่ได้ออกจากโรงเรียนไหมเหตุการณ์ครั้งนั้นเป็นอย่างไร

ไม่ค่ะ โชคดีมากที่อาจารย์ท่านหนึ่งเสนอทางออกว่าถ้าลูกเราสัญญาว่าจะแก้ผลการเรียนที่ได้เกรด 0 ทั้ง 3 ตัวก็จะให้เรียนต่อ ลูกเราก็รับปากและลูกก็ทำให้ผลการเรียนดีขึ้นได้จริง ลูกก็ปรับปรุงตัวและเกรดลูกก็เพิ่มขึ้นมาได้ หลังจากนั้นเราก็เลยเริ่มให้ลูกเล่นโทรศัพท์ได้มากขึ้นและผลการเรียนลูกก็ไม่ได้ตกลงไป

เหตุการณ์นั้นถือเป็นจุดเปลี่ยนทางความคิดของแม่ในเรื่องลูกติดโทรศัพท์เลยไหม

ใช่ค่ะ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทำให้แม่รู้ว่ามันไม่ได้เป็นที่โทรศัพท์ มันเป็นที่ตัวแม่มากกว่าที่บังคับลูกมากเกินไปจนทำให้ลูกไม่มีความสุขและคิดขึ้นมาได้ว่าสิ่งที่ทำไปนั้น มันเหมือนคนไม่เข้าใจลูกเลย แม่อยากเข้าไปในโลกของลูกก็เลยเริ่มเล่นเกมเพื่อจะได้พูดภาษาเดียวกับเขาและแม่ก็ค้นพบข้อดีของเกมได้ว่านอกจากจะสานสัมพันธ์กับลูกได้แล้วยังหาเงินได้ด้วย แม่ก็เลยชวนเขาและเพื่อนๆ เล่นเกม Hay day สร้างฟาร์มขายไปด้วยกันเลยค่ะ (หัวเราะ)

แม่พูดจริงเหรอครับ?

จริงสิคะ ตอนนี้เด็กๆ ทั้งลูกของแม่และเพื่อนของลูกก็ขายได้คนละฟาร์มกันแล้ว คิดเป็นเงิน 300  บาท ขยันเล่นกันใหญ่เลยค่ะ

มันเหมือนกับว่าลูกก็ยิ่งต้องใช้เวลาเล่นเกมมากขึ้น แม่โอเคกับเรื่องนี้เหรอ

แม่โอเคค่ะ เพราะก็ไม่ได้เล่นมากไปกว่าเดิมและมีแนวโน้มน้อยลงด้วย จากที่เล่นเกมอย่างเดียว ลูกเริ่มเข้ากูเกิ้ลเสิร์ชหาวิธีเล่นเกมอย่างไรให้อัพเลเวลได้เร็ว มีการวางแผนในการเล่นเกมมากขึ้น ไม่โวยวายเสียงดังเหมือนเดิมก็ดีแล้วค่ะ บางทีเขาก็บอกว่าเบื่อเกมแล้วก็ออกไปเตะฟุตบอลกับเพื่อนก็มีนะคะ  แม่เข้าใจแล้วว่าเรื่องแบบนี้มันหักดิบไม่ได้

สามารถพูดได้ไหมว่าลูกไม่ติดเกมแล้ว

เราว่าก็จาก 100 เปอร์เซ็นต์ก็น่าจะเหลือ  60 เปอร์เซ็นต์ เพราะว่าถ้าเป็นเมื่อก่อนเวลาเราเรียก ลูกไม่ละสายตา ไม่คุยเลย เดี๋ยวนี้เริ่มมีวางโทรศัพท์ได้ เดินมาหา แล้วเขาก็เหมือนมีงานบ้าน อย่างรีดผ้า แม่ก็ไม่รีดให้แล้ว เวลาในการเล่นมันก็หายไป และเขาก็ไม่ก้าวร้าว ไม่พูดจากกับเราแบบห้วนๆ เช่น “อะไร!” “อีกแล้ว!” “ทำไมพึ่งมาบอก!” อีกแล้ว

ดูเหมือนลูกแม่พูดง่ายมากๆ เลย แม่คิดว่าเกิดจากอะไร

มันมาจากการที่เราปรับตัวเข้าหากันทั้งหมดเลยค่ะ ครั้งหนึ่งแม่เคยพูดกับลูกว่า แม่ก็เป็นแม่ครั้งแรกเหมือนกัน ลูกก็เป็นลูกครั้งแรกเหมือนกัน ทุกคนเป็นครั้งแรก เราลองมาปรับตัวกันดูไหม ตอนนั้นมีคนอื่นช่วยพูดด้วยว่าอย่าทำให้แม่เสียใจนะ ลูกก็บอกว่าได้ แล้วแม่ก็เริ่มปรับตัวเข้าไปอยู่ในโลกของลูก ลูกก็ปรับตัวด้วยการเล่นเกมน้อยลงเพราะเข้าใจว่าแม่เป็นห่วง

ตอนนี้มันยังมีแม่อีกหลายๆ คนที่ยังไม่เอาตัวเองไปอยู่ในโลกของลูก คุณแม่มีความคิดเห็นอย่างไรกับแม่แบบนี้

แม่ว่าต้องดูคำพูดที่พูดกับลูก มันเป็นอารมณ์ของเราล้วนๆ มันไม่ได้มีอารมณ์ของลูกเข้ามาเลยอ่ะ ถ้าลูกเห็นว่าแม่ยิ่งแข็ง ลูกก็ยิ่งแข็ง ถ้าลูกเห็นเราอ่อน เขาก็อ่อนลงบ้าง ถ้าทุกคนแข็งใส่กัน มันก็จะตู้มไปเลย เราต้องทำอะไรที่ลูกชอบ ไม่ใช่ว่าทำอะไรที่คิดว่าลูกจะชอบ

บอกพ่อแม่ที่อยากให้ลูกเลิกติดเกมหน่อยว่าสิ่งสำคัญที่เขาต้องทำคืออะไร

อย่างแรกคือลดความเข้มงวดกับลูกลง เพราะบางทีลูกอาจไม่อยากคุยกับเรา ลูกเลยหันไปเล่นโทรศัพท์ เขาจะคิดว่าโทรศัพท์เข้าใจเขาที่สุด เราคิดว่าลูกเล่นโทรศัพท์ไม่ใช่ปัญหาแต่แม่ต้องสอนลูกว่าลูกดูยูทูบสิ ลูกดูกูเกิ้ลสิลูก รวมไปถึงการใช้คำรุนแรง อย่าง “ไปไหนก็ไปนี้” ขึ้นกูขึ้นมึงบางครั้งก็อาจจะได้นะ แต่ถ้าคนไม่เคยใช้อย่าใช้เลย ลูกไม่รู้สึกดีกับคำพูดแบบนี้หรอก และที่สำคัญการยึดโทรศัพท์เป็นเรื่องที่ไม่ควรทำจริงๆ มันเหมือนกับลูกไม่มีที่ให้ผ่อนคลายแล้วอาจจะหาทางออกแย่ๆ เหมือนที่เคยเกิดขึ้นกับลูกเราก็ได้

แอดว่าจริงๆ แล้ว คุณพ่อคุณแม่อาจจะไม่ต้องทำถึงขั้นลงไปเล่นเกมกับลูกก็ได้ หากไม่ได้ชอบ แต่ควรจะมีการพูดคุยกับลูกว่าลูกต้องการอะไรและตัวคุณเองต้องการอะไรแล้วมาหาจุดกึ่งกลางกัน ก็จะลดเรื่องความขัดแย้งระหว่างกันไปได้เยอะเลยครับ

อยากรู้ว่าคุณสื่อสารกับลูกเรื่องติดมือถือได้ดีหรือไม่?

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสาร

นักจิตเตือน! พ่อแม่ 3 แบบที่ไม่มีทางมองออกว่าลูกมีความลับในใจ

เพียงความน้อยใจของลูกที่ไม่เคยบอกให้พ่อแม่รับรู้กลับสร้างความเสียใจให้พวกเขาอย่างมหาศาล เนื่องจากตอนต้นปีมันมีข่าวๆ หนึ่งบอกว่าเด็กฆ่าตัวตายเพราะพ่อแม่ดุที่ติดโทรศัพท์ แต่พ่อแม่กลับดูไม่ออกว่าลูกน้อยใจที่โดนว่าไปอย่างนั้น (ลิ้งค์ข่าว : sanook.com)

คำถาม คือ ทำไมพ่อแม่ถึงดูไม่ออกว่าลูกมีเรื่องทุกข์ในใจ วันนี้พวกเราจึงชวนคุณวรพจน์ พนาปวุฒิกุล (พี่เจมส์) นักจิตวิทยาคลินิกปฏิบัติการ แห่งศูนย์สุขภาพจิตที่ 4 กรมสุขภาพจิตมาคุยเรื่องความลับในใจลูกว่าพ่อแม่จะรับรู้ได้อย่างไร? และพ่อแม่ควรทำอย่างไร ลูกถึงจะยกให้เราเป็นที่ปรึกษาปัญหาของเขาได้ทุกเมื่อ

หากใครพร้อมแล้วไปดูกันครับ

สาเหตุใดบ้างที่ทำให้ลูกมีความลับต่อพ่อแม่

จากที่พี่วิเคราะห์ พี่มองว่ามันเกิดจากวิธีการเลี้ยงลูกของพ่อแม่หมดเลยแล้วจะแบ่งออกง่ายๆ เป็น  3 สาเหตุ ดังนี้

  1. พ่อแม่ที่ชอบใช้ความกลัวมาสอนลูก สมมติว่าพ่อไปเห็นลูกเพื่อนท้องในวัยเรียนก็จะเอาเรื่องราวของลูกเพื่อนมาพูดให้ลูกฟังในทางที่ไม่ดี เช่น แกดูลูกเพื่อนพ่อสิ มันห่างกับแกไม่กี่ปีเอง ตอนนี้มันท้อง มันต้องลาออกจากโรงเรียนไปเตรียมเลี้ยงลูกแล้ว แกอย่าไปมีแฟนนะ ไม่งั้นได้ออกจากบ้านแน่” ซึ่งลูกก็จะไม่เข้าใจว่าการท้องในวัยเรียนมันไม่ดีอย่างไร แต่เข้าใจแค่ว่าพ่อไม่ชอบที่ลูกจะเป็นแบบนั้น ถ้าลูกยังไม่มีแฟนก็เป็นเรื่องที่แน่นอนว่าลูกคงไม่บอกพ่อ
  2. มีมุมมองในเรื่องต่างๆ ต่างกับลูก เช่น เรื่องติดเกม พ่อแม่จะมองเกมว่าเป็นเรื่องแย่มากๆ ไม่มีข้อดีเลยพาลจะทำให้ขาดความรับผิดชอบ แต่ลูกดันมองเห็นข้อดีของเกมว่ามีส่วนช่วยผ่อนคลายจากการเรียนหนังสือ เมื่อทั้งคู่หาจุดกึ่งกลางไม่ได้ก็จะมีการบังคับและบงการจากพ่อแม่เกิดขึ้นทำให้เด็กไม่อยากจะพูดด้วย
  3. พ่อแม่ที่สร้างบรรยากาศดีๆ ในบ้านไม่ได้ ไม่มีการถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน ใช้คำพูดที่ไม่ถนอมน้ำใจหรือถ้อยทีถ้อยอาศัยต่อลูก

ทั้งสามอย่างนี้จะทำให้ลูกไม่รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของคนในบ้านส่งผลให้เขาไม่อยากพูด อยากบอก เพราะพูดไปอย่างไรพ่อแม่ก็ไม่ฟัง

พ่อแม่จะรู้ได้อย่างไรว่าลูกมีความในใจอยู่

การพูดคุยภายในบ้านจะน้อยลง สังเกตได้จากลูกจะไม่เล่าเรื่องที่โรงเรียน ไม่เล่าเรื่องส่วนตัว ไม่เล่าเรื่องความคิด ไม่เล่าอะไรเลย มันก็ยิ่งชัดเจนว่าบรรยากาศแย่ นอกจากนี้ จะเป็นเรื่องการชอบปลีกวิเวกอยู่คนเดียว ขลุกตัวอยู่ในห้องไม่ออกไปไหนหรือจะเป็นทางตรงกันข้ามไปเลย คือ ลูกไม่ค่อยอยากกลับบ้าน วันเสาร์ อาทิตย์อยู่แต่ข้างนอก ไม่อยากกลับบ้าน

แล้วทำอย่างไรลูกถึงอยากจะบอกความในใจกับเรา

คำตอบคือยากมากๆ ที่จะรู้ แต่มันก็มีเงื่อนไขที่ทำให้มองออก คือ ความสัมพันธ์ภายในครอบครัวต้องดีพอ พ่อแม่ต้องฟังลูกด้วยใจไม่ใช่แค่เนื้อหา รู้เจตนาของลูกว่าลูกต้องการอะไร ยกตัวอย่างเช่น ถ้าลูกบอกว่า “พรุ่งนี้มีการแข่งขันโครงงานที่โรงเรียน หนูกลัวทำเจ๊งจังเลยแม่” หลายคนอาจคิดว่าลูกอยากบอกให้รู้เฉยๆ ว่าเขากำลังจะทำอะไรก็เลยไม่ได้ตอบอะไรน้องไป แต่จริงๆ แล้วเจตนาคืออยากให้แม่ให้กำลังใจ เป็นต้น     นอกจากนี้ การฟังที่ดีต้องฟังแบบไม่ตัดสิน ฟังแบบไม่บังคับ ฟังแบบให้เสนอแนะและฟังแบบให้ทางเลือก รวมไปถึงอย่าเจ้ากี้เจ้าการหรือจัดการให้ลูกไปซะหมด ลูกจึงจะกล้าปรึกษาเรามากขึ้น

ตามที่ข่าวบอกว่าลูกฆ่าตัวตายสาเหตุเกิดจากอาการน้อยใจ แค่ความน้อยใจมันมีอิทธิพลขนาดฆ่าตัวตายได้เลยหรอ

เป็นได้แต่ไม่ใช่ทั้งหมด พี่เชื่อว่ามันมีเหตุการณ์อื่นๆ ที่สะสมก่อนหน้านั้นอยู่แล้ว ลองคิดดูว่าพ่อแม่กลับบ้านมา มาบ่นว่า “เห้ย! ลูกติดมือถือจัง ทำไมไม่ไปอ่านหนังสือล่ะ” แล้วลูกฆ่าตัวตายเลย มันไม่จริงไง เราก็ต้องมามองแล้วว่าเป็นที่เรื่องความสัมพันธ์ของที่บ้านมันต้องแย่มาก่อนแล้วและผู้ปกครองเองก็ต้องเคยบ่นเรื่องอื่นมาเยอะก่อนที่จะมาจบเรื่องๆ นี้ เพราะฉะนั้น เรื่องนี้จึงเป็นส่วนยอดของภูเขาน้ำแข็งที่เป็นเรื่องเล็กๆ เพียงเสี้ยวเดียวของก้อนน้ำแข็งทั้งหมด แต่ดันเป็นเหตุการณ์ท้ายสุดที่เกิดขึ้น  แต่ถ้าถามว่าเด็กมันน้อยใจเรื่องแค่นี้จริงหรือเปล่า คำตอบคือมันไม่จริงอยู่แล้ว มันมีสิ่งอื่นที่ซ่อนอยู่ในนั้นเสมอ

นอกจากเรื่องความน้อยใจแล้วมีสิ่งอื่นอีกไหมที่พ่อแม่ทำไปแล้วลูกกล้าทำถึงขั้นฆ่าตัวตายได้

โดยส่วนใหญ่แล้วคนที่อยากฆ่าตัวตายคือคนที่รู้สึกว่าตัวเองไม่มีค่า ไม่มีใคร ถ้าลูกรู้สึกว่าครอบครัวหรือคนใกล้ชิด ไม่เข้าใจเขา เขารู้สึกว่าชีวิตเขาไม่มีความหวัง มันก็จะพาเขาเข้าไปสู่การฆ่าตัวตายหมด

พ่อแม่ควรดุหรือทำโทษลูกอย่างไรถึงจะสมเหตุสมผล

ควรสอนลูกด้วยเหตุผล รับฟังอีกฝ่ายว่าเขาคิดว่าอย่างไรทำไมถึงทำลงไปแบบนั้น แม้กระทั่งเมื่อถึงตอนที่ลงโทษลูกแล้ว หากเขาต่อรองก็ควรฟังเขาด้วย ถือว่าเป็นการยกประโยชน์ให้จำเลยครึ่ง ลงโทษต่อรองกันครึ่งเดียวก็ยังดี คือ ให้เขารู้สึกว่าได้ต่อรอง พ่อแม่ฟังเขาถึงแม้ว่าเขาจะทำผิดก็ตาม

มีการแบ่งความเข้มข้นไหมว่า ถ้าลูกทำผิดมากต้องทำโทษแค่ไหนหรือทำผิดน้อยควรทำโทษอย่างไร

มันบอกเป็นลิมิตไม่ได้เพราะลิมิตของแต่ละครอบครัวไม่เท่ากัน แต่พี่ว่าเราควรคุยเรื่องสอนลูกแบบไหนหรือยังไงดีกว่าก็ต้องคุยกันด้วยเหตุผลไม่ใช้อารมณ์ในการคุย อย่าสอนเรื่องความกลัว แต่สิ่งที่เกิดขึ้นบางบ้านจะใช้อารมณ์ เช่น ถ้าพี่คนโตไปแย่งของน้อง แม่ก็ไปกระชากพี่มาแล้วก็ตีๆๆ มันไม่ได้อธิบายเหตุผลก่อนลงโทษตรงนี้ข้ามไป 1 ระดับ มันผิดเพราะมันทำให้เด็กไม่เข้าใจว่าจริงๆ แล้วคืออะไร เกิดอะไรขึ้น ทำไมแม่ต้องตี

ถ้าพ่อแม่เผลอดุลูกแรงไป ควรทำอย่างไร

ขอโทษ แต่ไม่ใช่ทุกกรณี ในกรณีที่ลูกทำผิดจริงๆ ต้องอธิบายว่าเขาทำผิดตรงไหนให้ชัดเจนและเราก็ไม่ต้องขอโทษเขา ส่วนถ้าเราคิดว่าเราน่าจะผิดก็ต้องวิเคราะห์ก่อนว่าสิ่งที่เราทำมันเหมาะสมหรือเปล่า มันรุนแรงไปไหม ถึงถูกต้องแต่รุนแรงไปก็ขอโทษได้นะ แต่ต้องบอกว่าที่เราขอโทษเพราะเราทำรุนแรงไป  แต่หนูก็ทำผิดจริงๆ หนูยอมรับไหม อธิบายและคุยกันด้วยเหตุผลอย่างนี้ได้ แต่ส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้นคือผู้ใหญ่ทำผิด แต่ก็ไม่ยอมรับ ไม่ขอโทษ ลูกก็ไม่โอเค ความสัมพันธ์มันก็เลยแย่

ความลับของลูกมีค่าเท่ากับการเปิดใจของพ่อแม่ ถ้าพ่อแม่สร้างความมั่นใจให้ลูกได้ว่าพร้อมรับฟัง พร้อมเสนอแนะและมอบทางเลือกที่หลากหลายให้กับเขา เขาก็ยินดีที่จะบอกทุกอย่างไม่ว่าจะเป็นเรื่องทุกข์ เรื่องสุขหรือทุกๆ เรื่องในชีวิตเขา

อยากรู้ว่าคุณสื่อสารกับลูกเรื่องติดมือถือได้ดีหรือไม่?

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสาร

ช็อก!! เด็กไทยเล่นโซเชียลเกิน 7 ชั่วโมง

ช็อก!! เด็กไทยเล่นโซเชียลเกิน 7 ชั่วโมงแม้ในวันที่มีเรียน

แล้วพ่อแม่ควรรับมือกับเรื่องนี้อย่างไร

ไม้เรียวในมือครูสั่นแล้ว!!

เมื่อสถิติของสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) ออกมาว่าเด็กไทยอายุน้อยกว่า 18 ปี เล่นโซเชียลมีเดียเฉลี่ยนานเกิน 7 ชั่วโมงในวันที่มีเรียนและเล่นนานเกิน 9 ชั่วโมงในวันหยุดซึ่งเด็กๆ ใช้เวลาไปกับการดูยูทูบมากที่สุด รองลงมา คือ ดูทีวีออนไลน์ ฟังเพลงออนไลน์และเล่นเกมออนไลน์ ตามลำดับ

ให้ลูกเล่นมือถือกี่ชั่วโมงดี?

ตอนนี้ยังไม่มีผลวิจัยที่ชี้ชัดว่าเด็กวัยนี้จะต้องเล่นมือถือกี่ชั่วโมงต่อวัน แต่มีผลวิจัยที่บอกถึงผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นหากใช้มือถือนานเกินไป ตามนี้ครับ

  • ผลวิจัยจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐฯ ระบุว่าเด็กใช้มือถือเกิน 7 ชม. ต่อวัน ส่งผลเปลือกสมองบาง ไอคิวต่ำและความทรงจำลดลง
  • ผลการศึกษาจากฐานข้อมูล Springer (ผู้ให้บริการเนื้อหาเกี่ยวกับการแพทย์) พบว่าวัยรุ่นอายุ 12-18 ปีที่ใช้มือถือเกิน 6 ชั่วโมงขึ้นไปมีความข้องเกี่ยวกับภาวะซึมเศร้า การขาดความรับผิดชอบและเกรดที่ต่ำลง

นอกจากนี้ ก็ยังมีผลวิจัยจากงานเสวนา “คู่มือรู้เท่าทันสื่อออนไลน์ และเฝ้าระวังสื่อไม่ปลอดภัยต่อเด็กและเยาวชน” ระบุว่าการเล่นเกมติดต่อกันเป็นเวลานานมีผลกระทบทางสมองและด้านอารมณ์จะรุนแรงขึ้นในอนาคต

ผลเสียของการติดมือถือมีเยอะน่าดูเลยครับ แต่พ่อแม่ไม่ต้องกังวลไปเพราะแอดได้สรุปวิธีแก้ไขปัญหานี้ไว้ให้เรียบร้อยแล้ว

  1. พูดอย่างเปิดใจว่าไม่อยากให้เล่นโทรศัพท์เยอะเกินไปเพราะเป็นห่วงสุขภาพของลูก แต่ก่อนจะพูดพ่อแม่ควรรอให้ลูกว่างจากเกมก่อนเพื่อไม่ให้ลูกรู้สึกหงุดหงิด
  2. ตั้งกฎการใช้มือถือ พ่อแม่จะต้องตกลงกับลูกว่าในหนึ่งวันลูกสามารถเล่นมือถือได้กี่ชั่วโมง กำหนดช่วงเวลาเล่นและเลิกให้ชัดเจนเพื่อไม่ให้ทะเลาะกันในภายหลัง
  3. สอดส่องการเล่นมือถือของลูกแต่ไม่ใช่จับผิด บางทีลูกก็เล่นมือถือจนลืมเวลา ในฐานะคนในครอบครัวก็เตือนลูกได้เลย ถ้ามันเลยเวลาที่ตกลงกันไว้จริงๆ และควรใช้คำพูดที่ดีกับลูก เช่น ตาสุดท้ายนะลูก ถึงเวลาเลิกเล่นเกมแล้ว เป็นต้น
  4. ชวนลูกไปทำกิจกรรมนอกบ้าน ไม่ว่าจะเป็นการชวนไปดูหนัง ร้องคาราโอเกะหรือกิจกรรมที่ลูกชอบ คนในครอบครัวจะได้มีเวลาร่วมกันมากขึ้น
  5. เป็นตัวอย่างที่ดีให้กับลูก ในเมื่อคุณตั้งกฎไม่ให้ลูกติดมือถือ คุณก็ต้องไม่ติดมือถือเช่นกัน เพราะลูกจะดูคุณเป็นตัวอย่าง

ลองนำเทคนิคเหล่านี้ไปใช้กับลูกของคุณดู ถ้าได้ผลลัพธ์อย่างไร มาบอกกันบ้างนะครับ

อยากรู้ว่าคุณสื่อสารกับลูกเรื่องติดมือถือได้ดีหรือไม่?

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสาร

สัมภาษณ์แม่แอ๋ว – น้องอุ้ม ตอน ลูกติดมือถือ

ถ้าลูกติดเกมโทรศัพท์คุณจะทำอย่างไร?

แอดไม่รู้ว่าแต่ละบ้านจะแก้ปัญหานี้อย่างไร แต่บ้านหลังนี้ของแม่แอ๋ว คุณแม่ที่ปรากฏตัวในรายการรอลูกเลิกเรียน ตอน ลูกติดมือถือก็สรรหาวิธีล้านแปดมาหยุดนิสัยติดโทรศัพท์ของลูกแต่ก็ยังไม่เป็นผล หนำซ้ำลูกยังไม่รู้ตัวอีกว่าที่แม่ทำไปเพราะอยากให้ลูกอยู่ห่างมือถือ

มาดูกันว่าเธอใช้วิธีไหนแล้วดี วิธีไหนพลาดได้จากบทสัมภาษณ์นี้เลยครับ…

แม่ช่วยเล่าปัญหาที่เกิดขึ้นให้ฟังหน่อย

แม่ : อุ้มติดโทรศัพท์มากๆ เล่นอย่างเดียวแทบไม่คุยอะไรกับพ่อกับแม่เลย เวลาที่เราเข้าไปคุยด้วยแกก็จะโมโห เกรี้ยวกราด อย่างเวลาเราชวนอุ้มมากินข้าวเขาก็จะพูดว่า “อย่ามายุ่ง” บ่อยมาก เหมือนไม่สนใจอะไรเลยนอกจากเกมที่อยู่ตรงหน้า

แล้วทำไมตอนนั้นหนูถึงทำแบบนั้น

อุ้ม : แม่พูดบ่อย สมมติหนูเล่นเกมอยู่ มันยังไม่จบตา แม่ก็จะพูดไป 2-3 รอบ ก็พูดจนกว่าหนูจะออกไป เรียกแบบอุ้มมากินข้าวนะลูก อุ้มมากินข้าวนะ ซ้ำไปซ้ำมา บางทีหนูก็เลยโมโหนิดนึง

ส่วนตัวคิดว่าตัวเองติดเกมหนักไหม

อุ้ม : ก็เล่นหนัก แต่ตอนนั้นไม่รู้ตัวก็คิดว่าคนอื่นก็คงเล่นเหมือนกัน (ผู้สัมภาษณ์ : เต็มสิบหนูให้เท่าไร) ก็เต็มสิบเลยค่ะ เพราะหนูมีสังคมออนไลน์ของหนู ทั้งเพื่อนในเกม เพื่อนแต่งนิยายและเพื่อนที่ดูการ์ตูนด้วยกัน มันก็เลยคุยติดลม วันนึงก็คุยกันตั้งแต่ตื่นมาจนถึง 4-5 ทุ่มเลย

จุดแตกหักมันอยู่ตรงไหน

แม่ : ตอนนั้นแม่เอาโทรศัพท์น้องเขวี้ยงทิ้งไปเลยค่ะ เหมือนกับว่าน้องจะเล่นเกมหนักเกินไป ไม่ฟังอะไรเราเลย ไม่ยอมอาบน้ำ ไม่ยอมกินข้าว แม่ก็เลยเดินดุ่มๆ  เข้าไปคว้าโทรศัพท์แล้วเขวี้ยงออกไป พร้อมพูดว่า “ทำไม ชอบมันขนาดนั้นเลยหรอ รักมันขนาดนั้นเลยหรอ” ตั้งแต่นั้นมาก็เลยเหมือนเข้ากับเขาได้ยากไปเลย

อุ้ม : จำได้ว่าตอนนั้นหนูก็ทำหน้าโมโห ทำตาขวางแล้วก็ไปเก็บโทรศัพท์แล้วก็ปิดประตู เข้าห้องล็อกประตู ความรู้สึกคือโกรธแม่มากๆ ไม่เข้าใจว่าทำแม่ถึงต้องทำแบบนี้ แต่ว่าตอนนั้นหนูก็ไม่ได้โกรธแม่นานมากนะคะ ประมาณ 3-4 ชั่วโมงก็หายโกรธ เพราะแม่มาง้อ เอากุญแจมาเปิดประตูแล้วก็เข้ามากอดแล้วก็ขอโทษ ตอนแรกก็ยังไม่หายโกรธ แม่ก็เลยอ้อนไปเรื่อยๆ ก็เลยหาย (หัวเราะ)

สำหรับอุ้มเป็นเหตุการณ์เดียวกันไหม

อุ้ม : ของหนูคือตอนที่หนูขอแม่ไปอยู่คนเดียว หนูก็ไม่รู้ว่าหนูจะอยู่คนเดียวแล้วรอดไหม? แต่ก็เป็นช่วงที่หนูค่อนข้างหงุดหงิดแม่ด้วย หนูก็เลยคิดว่าหนูไปอยู่คนเดียวดีกว่าจะได้ไม่ต้องฟังแม่บ่น

แม่ : ส่วนใหญ่ที่บ่นก็จะเป็นเรื่องกินข้าว แม่อยากให้กินข้าวด้วยกันพร้อมหน้าพร้อมตา แต่ก็อย่างที่เขาบอกแม่เข้าไปตอแยกับเขาไม่ถูกจังหวะ เขาก็เลยหงุดหงิด แต่ตอนนั้นมันก็เหมือนเป็นอารมณ์ที่ไม่เข้าใจกันและกันด้วยนะ เหมือนแม่มีความน้อยใจเล็กๆ ที่ลูกไม่ช่วยงานบ้านเลย แต่ลูกคนอื่นๆ ที่แม่รู้จักกลับช่วยพ่อแม่เขา เราอยากให้เขาเป็นแบบนั้นบ้าง เพราะคิดว่าเขาก็โตพอที่จะทำได้แล้ว ไม่ใช่เอาแต่เล่นโทรศัพท์อย่างเดียว แต่เราก็ไม่เคยบอกลูกไปตรงๆ เลย

เราร้องไห้บ่อยมาก พยายามหาทางทุกอย่างที่จะทำให้ลูกเลิกติดโทรศัพท์ได้ทั้งทักเพจจิตแพทย์ นักจิตวิทยา และก็เพจ Toolmorrow ที่บอกว่ามีวิธีแก้ไขปัญหานี้เลยทำให้เราตัดสินใจเข้าร่วมรายการนี้แหละ

เคยรู้มาก่อนไหมว่าแม่พยายามอย่างมาที่จะแก้ปัญหาติดเกมของหนู

อุ้ม : เคยค่ะ แต่หนูก็ไม่ได้สนใจ คิดว่ามันไม่เป็นไรหรอกก็เลยไม่ได้เคลียร์ใจกับแม่เรื่องนี้สักที

ก่อนที่จะมาร่วมรายการ แม่มีวิธีแก้ไขปัญหาอย่างไรบ้าง

แม่ : พาเขาไปเที่ยวเดือนละ 2-3 ครั้ง อย่างไปร้องคาราโอเกะ ดูหนัง มันเป็นช่วงเวลาที่เราลงความเห็นกับแฟนว่าน้องไม่จับโทรศัพท์จริงๆ ตลอด 2-3 ชั่วโมงนั้นมีค่ามาก เรารู้สึกได้ใช้เวลาร่วมกับลูกเต็มที่ แต่ว่ามันก็ได้แค่นั้น พอกลับบ้านก็เหมือนเดิม

อุ้ม : หนูไม่เห็นรู้เลยว่าแม่ทำเพราะอยากให้หนูหยุดเล่นโทรศัพท์ หนูก็คิดว่าแค่พาไปเที่ยวเฉยๆ คล้ายๆ ทัศนศึกษา แบบครูพาไปเที่ยว หนูกลับมาก็เลยทำเหมือนเดิม (ทุกคน : หัวเราะ)

แล้วพอมาร่วมรายการคุณหมอแนะนำคุณแม่อย่างไรบ้าง

แม่ : เรื่องแรกคือความเข้าใจ คุณหมอบอกว่าเราต้องเข้าใจก่อนว่าความคิดเรากับลูกมันไม่เหมือนกันแน่นอน ต้องรู้จักฟังที่ลูกพูดและคุยกันจนกว่าจะเข้าใจ เรื่องการชมก็สำคัญ เรานี่ไม่เคยชมลูกเลย ทั้งๆ ที่ครูก็ชมว่าน้องเรียนเก่งมากๆ แต่เราเอาแต่ภูมิใจ ไม่ได้ชม รวมถึงเรื่องการเปิดใจ เราไม่เคยนั่งคุยกับเขาอย่างจริงจัง อย่างที่บอกเรื่องอยากให้ลูกไม่ช่วยทำความสะอาดบ้าน เราไม่เคยบอกเขานะ แต่อยากให้เขามาช่วยเราเอง คุณหมอเลยบอกว่าเรื่องนี้สำคัญต้องทำเพราะจะทำให้ลูกรู้ว่าเราคิดอย่างไร

เมื่อนำไปใช้แล้วน้องมีการพัฒนาขึ้นไหม

แม่ : บอกตามตรงเลยเรื่องติดโทรศัพท์ก็ยังไม่น้อยลงเท่าไร แต่ว่าได้คุยมากขึ้น ทำกิจกรรมร่วมกันมากขึ้น ชวนออกไปข้างนอกก็ไปด้วย แต่ก่อนคือไม่ไป หนูจะอยู่แต่กับโทรศัพท์ แล้วที่พัฒนาขึ้นอย่างประหลาดใจเลยคือลูกได้เป็นสภานักเรียน ทั้งที่แต่ก่อนไม่เอาเลย แค่โรงเรียนจัดงานวันเด็ก เราบังคับให้ไป ยังงอแงเลย แต่คิดดูสิตอนนี้ลูกได้เป็นสภานักเรียน ถึงแม้เขาจะบอกว่าแค่เพื่อนชวนทำ เราก็ภูมิใจที่เขาทำ

อุ้ม : แม่ก็เกินไป สภานักเรียนก็ไม่ได้มีอะไรมากนี่คะ ตอนนี้ยังไม่รู้ตำแหน่งของหนูด้วยซ้ำ แต่ก็เล็งๆ ว่าจะเป็นสายระเบียบอยู่ น้องๆ ที่โรงเรียนยิ่งใส่กระโปรงสั้นกันเยอะอยู่ด้วย หนูเลยว่าหนูต้องไปจัดการซะหน่อยแล้ว (ทุกคน : หัวเราะ)

หลังจากนำเทคนิคคุณหมอไปใช้อย่างต่อเนื่องแล้ว สิ่งดีๆ ที่เกิดขึ้นกับลูก ในความคิดของแม่มีอะไรบ้าง

แม่ : เกิดขึ้นเยอะเลย แต่เหมือนลูกจะไม่รู้ตัวว่าเขาทำอะไรได้ดีขึ้นบ้าง ที่แน่ๆ สำหรับแม่นะ คือ การอาบน้ำ ปกติเขาไม่อาบน้ำ ไม่กินข้าว ไม่ชวนคุย แต่หลังๆ ช่วงปิดเทอมที่แล้วเขาทำทุกอย่างเลย มีการแชทมาถามว่าแม่เลิกงานตอนไหนเนี่ย ทั้งที่ปกติเราจะเปิดแชทก่อนตลอด แล้วก็ยังมาอวดแม่บ่อยๆ ว่า หนูอาบน้ำแล้วนะๆ เหมือนพยายามบอกว่าหนูกำลังเปลี่ยนแปลงตัวเองนะแม่

อุ้ม : ก็ที่ไม่อยากอาบเพราะมันเสียเวลาเล่นเกมอ่ะแม่ (ผู้สัมภาษณ์ : เราเลยอาบตอนกลางคืนก็พอเนาะ) เปล่าค่ะ ไม่อาบเลย 4 วันก็ไม่อาบ ถ้าไม่ออกบ้าน หนูก็ไม่อาบเลย 55555

ตอนนี้ยังใช้เทคนิคเหล่านี้อยู่ไหม

แม่ : ใช้ค่ะ เพราะสำหรับเรามันใช้ได้ผลจริงๆ ลูกเราดีขึ้น สิ่งที่เจ๋งที่สุดคือเรื่องการเข้าใจลูก เราต้องเข้าใจว่าวัยนี้ถ้าเขาเล่นอะไรอยู่แล้วเราไปพูดอะไรไปนี่เขาก็จะไม่ฟังเราหรอก เขาจะมองว่าเราบ่นมากกว่าเป็นห่วง ฉะนั้น เราต้องรอให้เขาเล่นให้จบก่อน ค่อยบอกสิ่งที่เราต้องการแล้วเขาก็จะทำตามที่เราบอก ไม่ต่อต้านเหมือนมันถูกจังหวะไปหมด มันโอเคมากๆ เลยค่ะ

อุ้ม : สำหรับหนู หนูก็ว่าดีนะเพราะแม่ไม่บ่นแล้ว รอให้หนูเล่นเสร็จก่อน มันต่างจากเมื่อก่อนมากที่เห็นเด่นชัดที่สุดจะเป็นอารมณ์ของหนู ถ้าแม่จู้จี้จุกจิก มันก็จะเกิดอาการรำคาญแล้วก็คิดต่อว่าหนูไปอยู่คนเดียวดีไหม รำคาญแม่อะไรอย่างนี้ และพอแม่ไม่มาจู้จี้แล้วก็รู้สึกอยู่ด้วยกันได้แล้วค่ะ

อยากฝากบอกอะไรกับคนที่ประสบปัญหาเดียวกันบ้าง

แม่ : อยากให้ลองมาดูรายการนี้กันนะคะ แม่ก็ไม่รู้ว่าวิธีที่แม่ทำไปนั้นมันผิดถูกไปจากคุณหมอแค่ไหน เรายินดีรับคำติชมจากทุกท่านและอยากบอกว่าวิธีของคุณหมอมันได้ผลจริงๆ สามารถไปทำดูได้

อุ้ม : สำหรับหนูอยากฝากถึงคนที่ติดเกมเหมือนกันค่ะว่าถึงเกมจะมีความสำคัญกับคนชอบเล่นเกมอย่างพวกเราแค่ไหน แต่คนที่อยู่ในเกมเขาก็เป็นแค่คนนอก ถ้าเราเป็นอะไรไป เขาก็แค่หาคนใหม่มาเล่นแทน แต่ถ้าเป็นพ่อแม่ เขาหาใครมาแทนเราไม่ได้แล้วนะ อยากให้ทุกคนนึกถึงคนใกล้ตัวด้วยค่ะ

ถึงสุดท้ายน้องจะยังเล่นเกมต่อไป แต่ก็สามารถพัฒนาตัวเองไปในทางที่ดีขึ้นได้ ไม่ว่าจะช่วยงานบ้าน เข้าร่วมกิจกรรมโรงเรียน แม่เรียกไปกินข้าวก็ไป เรียกไปเที่ยวก็ไม่ปฏิเสธ รวมถึงสิ่งสำคัญที่สุด คือ อาบน้ำถี่ขึ้น (แซวๆ) แต่สิ่งที่ปฎิเสธไม่ได้เลย คือ แม่แอ๋วกับน้องอุ้มใส่ใจกันและกันมากขึ้น อย่างแม่แอ๋วก็เข้าใจว่าตอนที่น้องเล่นเกม น้องไม่ชอบให้ใครมากวน แม่ก็ไม่กวน รอจังหวะที่น้องเล่นเสร็จค่อยเข้าไปคุย ส่วนน้องอุ้มก็เข้าใจว่าแม่เป็นห่วงก็ทำตามที่แม่บอก ไม่ได้หงุดหงิดอย่างที่เคย

อยากรู้ว่าคุณสื่อสารกับลูกเรื่องติดมือถือได้ดีหรือไม่?

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสาร

นักจิตวิทยาวิเคราะห์ ‘พีท วัยแสบฯ’ ไม่ต่างจากแฟนตอนงี่เง่า

พ่อแม่คนไหนเคยดูละครเรื่องวัยแสบสาแหรกขาดโครงการ 2 ยกมือขึ้น!!

วันนี้เราชวนคุณวรพจน์ พนาปวุฒิกุล (พี่เจมส์) นักจิตวิทยาคลินิกปฏิบัติการ แห่งศูนย์สุขภาพจิตที่ 4 กรมสุขภาพจิตมาคุยเรื่องน้องพีท ตัวละครจากละครเรื่องวัยแสบสาแหรกขาดโครงการ 2 ที่เป็นเด็กมีนิสัยเอาแต่ใจ ชอบกรี๊ดหากมีอะไรไม่ได้ดั่งใจขอบอกว่าสนุกและสาระมาเพียบเลยครับ ไปติดตามกันเลย

ช่วยถอดรหัสให้หน่อยว่าอะไรที่ทำให้น้องพีทมีนิสัยโวยวายเมื่อมีอะไรไม่ได้ดั่งใจบ้าง

ขอถามอะไรก่อน เราเป็นผู้ใหญ่ เรามีสิ่งที่อยากได้เหมือนกันใช่ไหม (ผู้สัมภาษณ์ : ใช่) แต่ก็ไม่ได้ทุกสิ่งทุกอย่างที่อยากได้ใช่ไหม จริงๆ แล้ว ชีวิตคนมันคือแบบนั้น เราไม่สามารถได้ทุกสิ่งที่เราอยากได้ อย่างอยากได้นาฬิกาสักเรือน แต่มันแพงมาก ไม่มีปัญญาซื้อ สุดท้ายไม่ได้ก็คือไม่ได้

แต่พอมองย้อนไปที่กรณีน้องพีท ก็ไม่ยากเลย สาเหตุที่ทำให้น้องเป็นคนมีพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรง มาจากการอยากได้อะไรแล้วต้องได้และการก้าวร้าวใส่ผู้ปกครองทำให้เขาได้ของที่ต้องการ เขาก็เลยต้องทำแบบนั้น เหตุผลก็ตงไปตรงมาเลย

ในกรณีที่ลูกชอบขอจนเป็นนิสัยจะมีโอกาสเกิดพฤติกรรมเหมือนน้องพีทได้ไหม

แน่นอนเพราะมีเด็กแบบนี้เยอะแยะ ยกตัวอย่างกรณีหนึ่ง วันนั้นพี่ไปอบรมให้ครูโรงเรียนต่างๆ ตอนเที่ยงพี่เห็นครูนั่งรวมกลุ่มคุยกัน ด้วยความสงสัยก็เข้าไปถามว่าคุยอะไรกัน พวกเขาบอกว่าเด็กในโรงเรียนพวกเขาขู่จะฆ่าตัวตาย เราก็งงว่าอยู่คนละโรงเรียนกันแล้วคุยกันรู้เรื่องได้ไง สรุปว่าเด็กที่พูดถึงเคยอยู่ทั้งสองโรงเรียนและก็มีปัญหากับทั้งสองโรงเรียนด้วย เพราะเด็กอยากให้แม่เข้าไปเรียนในห้องด้วยกัน ผู้ปกครองเข้ามาคุยกับโรงเรียนเป็นเรื่องเป็นราวเลย แต่โรงเรียนไม่อนุญาต เด็กเมื่อไม่เห็นแม่อยู่ในห้องเลยขู่ฆ่าตัวตายจนแม่ก็ต้องพาออกจากโรงเรียนไปทั้งสองโรงเรียนเลยแล้วคิดว่าจะเป็นอย่างนี้ต่อไปไหม

ในกรณีนี้ถ้าฟังดูจริงๆ ก็ไม่ได้ต่างจากน้องพีทเลย แต่คนนี้จะเรียกร้องความสนใจด้วยการบอกแม่ว่าฆ่าตัวตาย แต่น้องพีทเรียกร้องด้วยการโวยวาย มันอยู่ที่ว่าเขาเรียกร้องจากเรื่องไหนแล้วได้ของที่ต้องการมากกว่า เรียกอีกอย่างว่า “การตั้งเงื่อนไข” ที่น่าสนใจคือการตั้งเงื่อนไขไม่ได้เกิดขึ้นกับเด็กเพียงอย่างเดียว วัยรุ่นหรือผู้ใหญ่ก็ตั้งเงื่อนไขได้

วัยรุ่น-ผู้ใหญ่ตั้งเงื่อนไขอย่างไร

ขอยกตัวอย่างคนเป็นแฟนกันจะได้เข้าใจง่ายสุด เวลาง้องอนกันนั่นแหละใช่เลย สมมติว่าฝ่ายหญิงงอนฝ่ายชายแล้วหนีออกจากบ้าน ฝ่ายหญิงโทรกลับมาหาฝ่ายชายว่าลืมของ ให้เอาของไปให้หน่อยซึ่งในความหมายของฝ่ายหญิงจริงๆ คือ มาง้อกูหน่อย ถ้าฝ่ายชายไปก็แปลว่ายอมอยู่ในเงื่อนไขที่ว่า “ถ้าผู้หญิงงอนแล้วโทรหาฝ่ายชาย ฝ่ายชายก็ต้องมาหาทันที” ไปโดยอัตโนมัติ

แปลว่าหากเป็นฝ่ายที่ยอมแล้วจะต้องยอมแบบนี้ตลอดไปเลยเหรอ

ไม่จำเป็น ยกตัวอย่างต่อจากเมื่อกี้ถ้าผู้หญิงโทรมาแล้วเราไม่ได้รับเขาก็เปลี่ยนไปได้นะ อย่างเพื่อนพี่เจ้าของเคสนี้ก็เคยทะเลาะกับแฟน แฟนออกจากบ้าน โทรตามมาให้ง้อ แต่เพื่อนพี่ไม่รับสาย ฝ่ายหญิงก็กลับมาเองหลังหายไปจากบ้าน 2 ชม. เขาก็กลับมาแล้วมาง้อฝ่ายชาย หลังจากนั้นก็ไม่มีพฤติกรรมนี้อีกเลย

นอกจากการทำตามเงื่อนไขที่เด็กตั้งไว้แล้ว ยังมีสาเหตุอื่นๆ อีกไหม

เรื่องการสอนให้ลูกไม่รู้จักความผิดหวัง ไม่ว่าที่บ้านจะมีฐานะรวยหรือจน มันจะเกิดกับพ่อแม่ที่เชื่อว่า “เราก็พยายามเลี้ยงลูกให้ดีที่สุด แม้ว่าเราจนก็ตาม” มันเป็นคำพูดที่พี่ได้ยินบ่อยและเบื่อมาก เพราะถึงคำพูดจะดูเหมือนดีแต่ความหมายแท้จริงของมันคือ “พยายามสปอยล์ไปให้ได้มากที่สุดเท่าที่เงินตัวเองจะมี” ซึ่งเป็นการเลี้ยงลูกผิดแล้ว มันเป็นการสอนให้ลูกไม่รู้จักความผิดหวัง เด็กสมหวังทุกอย่างซึ่งมันใช้ไม่ได้กับโลกนี้นะ ชีวิตคนเป็นแบบนั้น เราไม่ได้สมหวังไปตลอด อยากฝากให้พ่อแม่นึกถึงตรงนี้ด้วย

ผลลัพธ์ที่เป็นไปได้มีอะไรบ้าง

ก็จะเป็นเด็กก้าวร้าว ควบคุมอารมณ์ตัวเองไม่ได้เหมือนน้องพีท มีขโมยของเพื่อหาเงินไปซื้อของที่อยากได้ ประชดด้วยการทำร้ายร่างกายตัวเองตามที่เห็นในข่าว บางครั้งถูกบีบคั้นมากๆ ก็เตะต่อยพ่อแม่ก็มีนะ พี่เคยคนรู้จักคนหนึ่งเขาเล่าให้ฟังว่าเพื่อนบ้านบ้านไฟไหม้จนตอนนี้ไม่เหลืออะไรเลย ประเด็นอยู่ที่เจ้าของบ้านที่เป็นเพลิงไหม้เป็นแม่ลูกอยู่ด้วยกัน ลูกปัจจุบันพิการ เป็นอัมพาตเดินไม่ได้แล้ว พี่ก็บอกว่าสงสารครอบครัวนี้จัง น้องคนนี้กลับบอกว่าไม่น่าสงสารหรอกพี่ คนนี้สมัยก่อนพ่อแม่ตามใจหนักมากตอนเด็กๆ อยากได้ของเล่นในเซเว่น 40-50 บาท พ่อแม่ก็พาไปซื้อทุกครั้ง พอโตขึ้นๆ ก็ขอหนักข้อขึ้น อยากได้มอเตอร์ไซค์ อยากได้มือถือ อยากได้ของที่แม่หาตังค์มาซื้อให้ไม่ได้แล้ว สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือซ้อมพ่อแม่ ทุบตีพ่อแม่จนเป็นเรื่องปกติไป

ถ้าเกิดลูกกลายเป็นคนช่างขอไปแล้วพ่อแม่จะแก้ไขได้อย่างไร

พี่อยากแนะนำกระบวนการ Token Economy ก็คือการสะสมเม็ดโทเค่นเพื่อให้ได้อะไรบางอย่างตามที่เด็กต้องการ กระบวนการนี้ไม่ได้หมายความว่าลูกจะไม่ได้ของ แต่ต้องทำตามเงื่อนไขที่พ่อแม่บอกถึงจะได้สิ่งของที่ต้องการไป เช่น ลูกต้องถูบ้านทุกวันเป็นเวลา 3 เดือนถึงจะได้เครื่องเกมหรือหนูจะต้องสอบให้ได้ที่ 1 ถึงจะอนุญาตให้ไปดูคอนเสิร์ตพร้อมออกค่าบัตรให้ แต่ในการทำงานของมันแล้วปัจจัยหลักๆ คือ ต้องรอ กระบวนการรอสำคัญมากถือเป็นเรื่องวินัยอีกประเภทหนึ่งเหมือนกันเพราะโดยธรรมชาติคนเรามันหุนหัน เห็นของในไอจี แป๊บเดียวกดสั่ง แป๊บเดียวกดโอนจบละ แต่ก็มีหลายครั้งที่มาคิดทีหลังว่าซื้อไปทำไม ตรงนี้แหละที่กระบวนการนี้ช่วยให้เราคิดรอบคอบมากขึ้น ไม่ได้ซื้อของด้วยอารมณ์

สิ่งที่พ่อแม่ต้องคำนึงหากจะใช้กระบวนการ Token Economy

เรื่องการตั้งเงื่อนไขต้องตั้งเงื่อนไขให้ถูกใจทั้งคู่ สามารถต่อรองกันได้  เช่น พ่อบอกให้ลูกทำความสะอาดบ้าน 2 เดือนเพื่อแลกเครื่องเกม ลูกไม่โอเค ทั้งคู่ก็ต้องต่อรองกันว่าได้เต็มที่เท่าไร สมมติลูกขอพ่อทำ 1 เดือน พ่อก็โอเคกับระยะเวลานี้ก็ถือว่าปิดดีลกันไป ความรู้สึกของลูกก็จะดีด้วย เขาจะคิดว่าพ่อฟังเรา เราต่อรองได้ พ่อให้เกียรติเรานะ แต่จริงๆ ก็คือพ่ออาจจะตั้งธงไว้ 1 เดือนตั้งแต่แรกแล้วก็ได้

สุดท้ายสิ่งที่จะทำให้หลักการนี้สำเร็จไม่ได้ คือ พ่อแม่ไม่รู้ว่า ณ เวลานั้นลูกต้องการอะไร เช่น ถ้าลูกต้องการตั๋วคอนเสิร์ต แต่พ่อแม่บอกว่าไปซักผ้ามา 1 เดือนนะแล้วจะให้เกม แน่นอนเลยว่าลูกไม่มีทางทำ เพราะฉะนั้นพ่อแม่จะต้องใส่ใจและรู้ใจลูกด้วยนะ

จบปิ๊ง!

เราก็จะเห็นกันแล้วว่าสุดท้ายพฤติกรรมที่ลูกแสดงออกก็เกิดมาจากการที่พ่อแม่กระทำต่อเขาทั้งนั้น อย่างเรื่องนี้ก็เป็นการที่เด็กถูกตามใจมากเกินไปจนนิสัยเสียไปเลย หากไม่อยากให้ลูกเป็นแบบน้องพีทพ่อแม่ก็ต้องปลูกฝังให้เขามีวินัยในการรอและรู้จักกับความผิดหวังด้วยนะครับจะได้ไม่ต้องปรับอะไรยากแล้วเมื่อเขาโต แต่สำหรับใครที่มีลูกชอบขอของตลอดๆ จนบางทีรู้สึกรำคาญก็อย่าเพิ่งท้อใจ หลักการ Token Economy ก็ยังเป็นอีกทางออกหนึ่งที่น่าลอง

หากพ่อแม่ท่านใดอยากรู้ว่าตัวเองสื่อสารกับลูกที่ถูกตามใจได้ดีพอแล้วหรือไม่?

สามารถติดตามรายการ “รอลูกเลิกเรียน” ตอน ลูกชอบขอของรางวัล

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสารกับลูกหลานวัยรุ่น

วิธีปราบเด็กช่างขอให้อยู่หมัดของแม่นัท

คุณเคยรำคาญลูกไหม?

แอดเชื่อว่าต้องมีกันบ้างแหละเวลาที่ลูกเซ้าซี้ คาดคั้นบางสิ่งบางอย่างจากเราและยิ่งเป็นสิ่งที่ขัดความรู้สึกกับตัวเรามากๆ เช่น การขอของรางวัลหรืออะไรก็ตามที่เรามองว่าไม่จำเป็นจนบางครั้งก็เผลอดุด่าลูกบ้างซึ่งเราก็เข้าใจได้

คุณแม่นัท-ณัฐาการ ยวดยงค์ คุณแม่เลี้ยงเดี่ยวคนนี้ก็ไม่ต่างกัน เธอเคยคิดว่าการใช้อารมณ์โกรธเพื่อปราบลูกที่ชอบเรียกร้อง ชอบขอของรางวัลจะเป็นแนวทางที่ดี แต่ก็ใช้ไม่ได้เลย อารมณ์โกรธยิ่งทำให้ลูกร้องหนักขึ้นจนสุดท้ายเธอก็พบว่ามันมีทางออกอื่นที่ดีกว่า ทางออกนั้นจะคืออะไรติดตามได้ที่บทสัมภาษณ์ด้านล่างเลยครับ

เมื่อก่อนเวลาที่ลูกขอของรางวัลหรือขออะไรคุณแม่ก็ตาม คุณแม่ทำอย่างไรกับเขาบ้าง

ก็ดุค่ะ ขึ้นเสียง ใส่อารมณ์กับเขาบ่อยๆ เลย อย่างที่จำได้ที่เราพูดแรงใส่เขาจนถึงกับตีก็มาจากแค่เรื่องที่ลูกขอกินลูกอมกับขอให้ไปส่งที่โรงเรียนเอง

จากที่บอกมาดูไม่น่าเป็นเรื่องใหญ่เลย?

ใช่ค่ะ แต่ว่าปกติแล้วเราเป็นคนที่ไม่ชอบให้ลูกกินลูกอมอยู่แล้ว สอนพวกเขาเสมอว่ามันจะฟันผุ แต่วันนั้นลูกคนเล็กก็เซ้าซี้เราเหลือเกิน เริ่มจากเดินเข้าพร้อมกันทั้งคู่ คนเล็กมาบอกว่าแม่หนูอยากกินลูกอม เราก็บอกว่าไม่ได้ เดี๋ยวฟันผุ เถียงกันไปมาสักพัก เขาก็ย้อนกลับมาว่าแล้วทำไมแม่กินได้ ทีนี้เราเริ่มปรี๊ดน้ำเสียงเริ่มมีอารมณ์โกรธ เราบอกลูกว่า “กินไม่ได้ๆ ทำไมต้องมาเซ้าซี้อยากจะกิน รู้มั้ยว่าแม่รำคาญ!!” คำพูดนี้มานึกย้อนดูก็แบบ โอ้โห แต่ก่อนเราใจร้ายกับลูกมากเลย แต่ตอนนั้นก็ยังไม่พอ เราต่ออีกว่า “หนูจะมาร่ำไรเกินไปแล้วนะ พูดไม่รู้ฟังหรอ” ทีนี้ลูกทั้งสองก็ร้องไห้แล้วแยกย้ายกันไปและเราก็ไม่ได้คุยกับลูกไปพักหนึ่งเลย

ส่วนเรื่องลูกขอไปส่งที่โรงเรียนเนี่ยถึงขั้นตีน้องเขาเลยค่ะ เพราะน้องบอกว่าจะไม่ยอมไปโรงเรียนถ้าเราไม่ไปส่ง ทั้งๆ ที่ก็มีรถรับ-ส่งประจำอยู่แล้ว บวกกับตอนนั้นเรากำลังจะเข้างานแล้วด้วย ลูกยังมางอแง ไม่ยอม ถอดถุงเท้า ถอดรองเท้า ปิดประตูปั้งใส่หน้าแม่เลย เราโกรธมาก ตอนเขาออกมาเลยเผลอตีเขาไปหนึ่งทีแล้วพูดกับเขาแบบโมโหว่า “มาบอกแม่ซิว่าเราต้องการอะไร จะเอาอะไร” เขาก็ตอบเราเสียงหงอยๆ ว่า “ก็อยากให้แม่ไปส่งบ้าง ทีแม่ออกัสยังไปส่งได้เลย” หัวใจเราอ่อนยวบเลย ลูกแค่อยากให้เราไปส่งบ้าง แต่เรากลับทำรุนแรงกับลูกแบบนี้

เหตุการณ์นี้ทำให้คุณแม่คิดได้เลยหรอว่าเราควรหยุดทำร้ายลูก

ก็ด้วยค่ะ และก็ยังมีเราไปเจอคลิปสอนเลี้ยงลูกของต่างประเทศ เขาบอกวิธีว่าถ้ามีลูกที่เอาแต่ใจแม่ต้องจัดการยังไง หรือลูกที่เงียบๆ ไม่ยอมพูดต้องทำยังไงบ้าง รวมถึงแม่ของแม่เองก็บอกว่าให้เราลองนึกถึงตอนเราเป็นเด็ก เราก็มีของที่อยากได้เหมือนกัน ลองเทียบความรู้สึกของลูกกับเราตอนเด็กดูแล้วจะเข้าใจลูกมากขึ้น

ที่ว่าเจอคลิปสอนเลี้ยงลูกจากต่างประเทศ แม่เอามาปรับใช้อย่างไรบ้าง

แม่ไปเจอคลิปหนึ่งที่บ้านหนึ่งจะมีลูกสามคน คนเล็กจะเป็นเหมือนลูกแม่เลยคือเอาแต่ใจเพราะว่าโดนตามใจมาตั้งแต่เด็ก เขาก็จะไม่ค่อยยอมใคร ทีนี้เราก็เลยไปศึกษาว่าจะจัดการกับเด็กแบบนี้ยังไง เขาบอกให้พาลูกเข้ามุม ให้เขาสงบสติอารมณ์ อย่าให้ลุกออกมาจนกว่าเขาจะคิดได้ จนกว่าเขาจะตั้งสติได้ แล้วค่อยมาคุยกันแบบใช้เหตุผลอันนี้คือสิ่งที่แม่นำมาใช้ ส่วนคนโตจะออกแนวอ่อนไหวง่าย แม่พูดเสียงดังนิดหน่อยก็ร้อง คลิปนั้นก็แนะนำว่าไม่ให้ตะโกน ไม่ขึ้นเสียงใส่ลูก

ลองยกตัวอย่างเหตุการณ์ที่คุณแม่ใช้เหตุผลกับน้องเวลาที่น้องงอแง

ล่าสุดก่อนเปิดเทอมนี้เอง เราไปเดินซื้อกระเป๋ากันที่ห้าง แต่ราคามันแพงมากๆ ลูกก็งอแงจะเอาให้ได้ แม่ทนไม่ไหวบอกลูกเสียงแข็งว่า “กลับบ้านเถอะ แม่ไม่ซื้อของแล้ว” เขาชะงัก แต่เราก็พูดต่อว่า “แม่อายเขาเห็นไหมคนมองใหญ่เลย หนูไม่อายหรอ หนูนั่งร้องแบบนี้ หนูโตแล้วนะ ถ้าหนูทำแบบนี้ เขาจะว่าพ่อกับแม่ไหม ว่าพ่อกับแม่ไม่บอกไม่สอน” เราดุไปขนาดนั้น แต่มันก็ไม่ได้ผล เขายังไม่ฟัง ร้องว่า อยากได้ๆ อยู่นั่น แม่เห็นท่าไม่ดีจึงคิดเปลี่ยนวิธีการพาลูกออกไปคุยกันดีๆ ข้างนอกห้าง เราบอกเหตุผลของเราว่าไม่อยากให้ซื้อเพราะมันแพง สอนให้ลูกลองคิดถึงอนาคตดูว่าถ้าลูกป่วย เงินส่วนนี้นำไปจ่ายค่ายาได้นะ ลองไปหากระเป๋าแบบเดียวกันแต่ราคาถูกลงมาหน่อยดีไหม เราพูดไปทั้งหมดนี้ลูกก็ฟังเรา เขาตอบว่าได้และก็เลิกงอแงไปเลย จุดประสงค์ของเขาแค่อยากได้กระเป๋ารูปเอลซ่าเพราะเป็นสิ่งที่เขาชอบมานานแล้ว ไม่ได้อยากได้เพราะว่าเห็นผ่านๆ แล้วสวยที่อยากได้แล้วไม่ได้เห็นคุณค่าของมัน

ในสายตาคุณแม่ ตอนนี้ลูกมีพฤติกรรมแตกต่างจากเมื่อก่อนเยอะไหม

อย่างกับฟ้ากับเหวค่ะ (หัวเราะ) คือ คนโตแต่ก่อนเวลามีอะไรไม่ได้ดั่งใจจะน้อยใจ เข้าห้องปิดประตูนอนร้องไห้ แต่พอหลังๆ มา เราเริ่มแสดงออกกับเขามากขึ้น เช่น พูดว่ารักลูก บอกให้เขาบอกเราเวลามีอะไรในใจ บอกให้เขาเข้มแข็ง ไม่ร้องไห้กับอะไรง่ายๆ เขาก็จะมาบอกเราตลอดเลยว่าเขาเสียใจนะที่แม่พูดขึ้นเสียงใส่เขา ก็จะแบบมา  มาให้แม่ปลอบ ไม่ต้องเสียใจนะ

ส่วนคนเล็กนี่จากแต่ก่อนโวยวาย ไม่ยอม อยากได้อะไรก็จะเอาให้ได้ดั่งใจ ชอบใช้ความรุนแรงด้วย หลังจากนั้นแม่ก็ใช้วิธีพาเข้ามุม พูดคุยด้วยเหตุผลจนเดี๋ยวนี้ไม่เหมือนเด็กคนเดิม เวลาต้องการอะไรก็เข้ามาพูดกับเราตรงๆ มีอะไรใช้เหตุผล ไม่กระทืบเท้า ปาของแล้ว

แสดงว่ารู้สึกโอเคกับการที่ทั้งเราและลูกเป็นแบบนี้

บางทีใช้เหตุผลกับลูกมันก็มีปรี๊ดบ้างค่ะ เราก็คนปกติ แต่ว่าประสบการณ์มันก็สอนเราว่าการใส่อารมณ์กับลูกมันไม่ดีหรอก คิดได้แบบนี้ก็ควบคุมตัวเองได้ หลังๆ ก็ทำบ่อย ทำเป็นประจำจนมันชินที่จะไม่ใช้อารมณ์ร้ายๆ กับลูกแล้ว

ลูกยังชอบขอของอยู่ไหม

ก็ยังขออยู่ แต่ถ้าเราไม่ให้พร้อมบอกเหตุผลว่าทำไมถึงไม่ให้ เขาก็จะฟังแล้วบอกเราว่าถ้าแม่ไม่โอเคหนูก็รอได้ ไม่มีการงอแงอีกแล้ว

แม้สุดท้ายลูกจะยังชอบขอของอยู่ แต่มันก็ไม่แปลกอะไรเพราะคนทุกคนก็มีความต้องการ ยังมีสิ่งของที่อยากได้กันอยู่แล้ว แต่มันอยู่ที่ว่าพ่อแม่จะใช้เหตุผลสอนลูกให้รู้จักรอได้ไหม หากไม่ได้สิ่งของที่ต้องการในเวลานั้นจะทำให้ลูกจัดการกับความรู้สึกของตัวเองได้หรือเปล่า ลูกก็จะไม่ทำตัวน่ารำคาญอย่างที่เคยเป็น

หากพ่อแม่ท่านใดอยากรู้ว่าตัวเองสื่อสารกับลูกที่ชอบขอของรางวัลได้ดีพอแล้วหรือไม่?

สามารถติดตามรายการ “รอลูกเลิกเรียน” ตอน ลูกชอบขอของรางวัล

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสารกับลูกหลานวัยรุ่น

 

วิธีการให้รางวัลลูกที่พ่อแม่ ‘ไม่ควรทำ’

การให้รางวัลเป็นหนึ่งในวิธีสร้างแรงจูงใจให้ลูกลงมือทำสิ่งต่างๆ ให้สำเร็จตามความคิดพ่อแม่หลายๆ ท่าน แต่บางครั้งก็เหมือนเป็นดาบสองคมเมื่อลูกชินกับการได้รับรางวัลจนกลายเป็นขอของรางวัลมากเกินไป พ่อแม่ก็รู้สึกไม่สบายใจและหงุดหงิดได้ เราลองมาดูกันว่ามีการให้รางวัลลูกแบบไหนบ้างที่พ่อแม่ไม่ควรทำ

ให้รางวัลเพื่อให้ลูก ‘หยุดดื้อ’

สมมติว่าลูกทำตัวไม่น่ารัก อย่างตอนที่เขาอ้อนอยากได้ของเล่นมากๆ แต่คุณไม่ให้จนเขาร้องเสียงดังเดือดร้อนคนรอบข้างไปหมด หากคุณแก้ไขปัญหานี้ด้วยการไปกระซิบข้างหูลูกว่า “ถ้าหยุดร้อง แม่จะซื้อของให้” คุณกำลังให้รางวัลลูกแบบผิดๆ อยู่ เพราะการกระทำเช่นนี้เหมือนเป็นการติดสินบนลูกและเมื่อเขารู้ว่ายิ่งร้องแม่ยิ่งให้ของเขาก็จะใช้วิธีนี้ต่อไปเรื่อยๆ จนติดเป็นนิสัยชอบขอของรางวัลแทน

ให้รางวัลลูกพร่ำเพรื่อโดยไม่มี ‘ความดี’ แลกเปลี่ยน

โดยปกติถ้าลูกอยากได้อะไรก็มักจะขอพ่อแม่อยู่แล้ว แต่ถ้าคุณให้ง่ายเกินไปโดยไม่มีความดีที่ลูกทำหรือสิ่งที่ลูกทำได้สำเร็จอย่างการสอบได้คะแนนดีหรือการช่วยทำงานบ้านมาแลกเปลี่ยนก็จะทำให้เขาซึมซับว่าเพียงแค่เอ่ยปากขอแม่ก็ได้ของที่ต้องการแล้วส่งผลให้ทำพฤติกรรมนี้ต่อไป

ให้ของที่ลูกอยากได้แม้รู้ทั้งรู้ว่ามันแพงเกินไป

แม้ว่าของที่ลูกอยากได้จะสร้างแรงจูงใจให้เขาตั้งใจทำตามเป้าหมายได้สำเร็จ แต่ถ้ามันมีราคาแพงเกินไปก็แนะนำให้ต่อรองเป็นรางวัลที่ถูกกว่านี้ โดยอธิบายเหตุผลให้ลูกเข้าใจ แต่หากเขาอยากได้จริงๆ ก็บอกให้เขานำเงินส่วนตัวที่เก็บไว้มาสมทบด้วยจะเป็นการสร้างนิสัยให้ลูกรู้ถึงคุณค่าของเงิน

ไม่เป็นผู้กำหนดรางวัลให้ลูก

หากพ่อแม่ให้รางวัลลูกในรูปแบบสิ่งตอบแทนหรือสิ่งที่ลูกร้องขอโดยที่พ่อแม่ไม่ได้มีส่วนร่วมใดๆ นั่นเป็นวิธีที่ไม่ค่อยดีนัก เพราะเหมือนคุณกำลังฝึกลูกให้เป็นเด็กช่างขอและกลายเป็นผู้คุมกฎว่าจะไม่ทำความดีหรือสิ่งประโยชน์จนกว่าจะได้รางวัล

ละเลยการให้คำชม

พ่อแม่บางบ้านเน้นการให้ของรางวัลในรูปแบบวัตถุมากเกินไปจนลืมไปว่าการให้รางวัลด้วยคำชมหรือคำขอบคุณก็เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยสร้างความภูมิใจในตัวเองให้ลูกกล้าเผชิญหน้ากับอุปสรรคต่างๆ ในอนาคต รวมทั้งยังเป็นการปลูกฝังให้ลูกไม่หลงใหลในวัตถุเกินไปอีกด้วย

ฉะนั้น เมื่อมองดูกันจริงๆ แล้ว การให้รางวัลลูกไม่ใช่สิ่งที่ผิดเลย เพียงแต่ต้องให้รางวัลลูกด้วยวิธีการและเวลาที่เหมาะสมเพื่อหลีกเลี่ยงการหล่อหลอมให้ลูกเป็นเด็กช่างขอได้

หากพ่อแม่ท่านใดอยากรู้ว่าตัวเองสื่อสารกับลูกที่ชอบขอของรางวัลได้ดีพอแล้วหรือไม่?

สามารถติดตามรายการ “รอลูกเลิกเรียน” ตอน ลูกชอบขอของรางวัล

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสารกับลูกหลานวัยรุ่น

สัมภาษณ์แม่นุช – น้องเคนจิ ตอน ลูกชอบขอของรางวัล

ใครที่ได้ดูรายการรอลูกเลิกเรียน ตอน ลูกขอของรางวัลแล้วคงจะคุ้นเคยกับครอบครัวคุณแม่นุช-น้องเคนจิกันบ้างแล้วว่าน้องเคนจิเป็นคนที่ชอบขอของรางวัลกับแม่ไปซะทุกอย่างจนแม่ต้องมาปรึกษาหมอวิเพื่อหาทางเอาพฤติกรรมช่างขอของลูกชายออกไปด้วยเทคนิคเก๋ๆ อย่าง “เทคนิคสติ๊กเกอร์สะสมแต้มความดี”

วันนี้แอดมินเลยขออนุญาตติดตามผลงานของแม่นุชกับน้องเคนจิหน่อยว่าพอนำเทคนิคของคุณหมอวิไปใช้ที่บ้านแล้วได้ผลลัพธ์ที่ดีหรือไม่และแก้ไขปัญหาน้องเคนจิชอบขอได้จริงๆ หรือเปล่า เชิญอ่านได้ที่บทสัมภาษณ์ของทั้งคู่เลยครับ

จุดเริ่มต้นของปัญหาเกี่ยวกับน้องเคนจิที่คุณแม่พบ มันเป็นอย่างไร?

แม่นุช : เคนจิเป็นเด็กที่ชอบทำอะไรแล้วต้องมีของแลกเปลี่ยน เราต้องมีของให้เขา เขาถึงจะยอมทำ ในความรู้สึกของเรา คือ ทำไมลูกต้องขอของให้ได้ก่อนถึงจะลงมือทำด้วย ทั้งที่มันเป็นหน้าที่ที่เขาต้องทำอยู่แล้ว เช่น เวลาเคนจิเรียนได้เกรดดี เคนจิจะบอกว่าเขาทำเต็มที่แล้วแม่จะให้อะไรเป็นของขวัญหรือวันนี้เคนจิช่วยดูน้อง แม่จะซื้ออะไรให้ มันเป็นทุกเรื่องเลยจริงๆ ซึ่งถ้าไม่มีให้ก็จะไม่ทำ ไม่อยากทำเลยคิดว่าตรงนี้เป็นปัญหาของน้อง

เคนจิเป็นอย่างที่แม่พูดจริงๆ หรือเปล่า?

เคนจิ : เป็นครับ (เสียงหนักแน่น) แต่ก็เพราะผมช่วยแม่ทำงานหนัก แบบเหนื่อย พาน้องไปอาบน้ำ พาน้องไปแปรงฟัน หวีผมให้น้อง พาน้องกินข้าว ทำกับข้าวให้น้อง ผมว่ามันเหนื่อยมากๆ ผมก็เลยอยากขอแลกเปลี่ยนกับสิ่งที่อยากได้ซึ่งสิ่งที่ผมอยากได้มากที่สุด คือ เพลย์สเตชั่น

เคนจิคิดว่าที่ตัวเองขอแม่มันเยอะเกินไปไหม?

เคนจิ : คิดว่าสิ่งที่ขอไม่เยอะเกินไป เพราะแม่มีเงินครับ

แม่นุช : ไม่เห็นด้วย (หัวเราะ) ของชิ้นใหญ่ๆ แม่ว่ามันต้องได้ช่วงวันเกิดหรือว่าวันคริสต์มาส แต่การทำความดี ส่วนตัวแม่คิดว่าลูกทุกคนต้องทำอยู่แล้วซึ่งเอาจริงๆ แม่ก็ไม่ได้ยอมซื้อให้เคนจินะเวลาที่เคนจิขอของ อะไรที่มันไม่ถูกต้องก็คือไม่ยอม อย่างเครื่องเพลย์ที่เขาขอราคาเป็นหมื่นงี้ แต่ถ้าเป็นของกิน แม่ก็จะพาไปเพราะมันดูสมเหตุสมผล บางทีที่เขาขอของที่แม่มองว่ามันไม่มีประโยชน์ แม่ก็จะหลงใส่อารมณ์กับเขาเหมือนกัน แต่พอเราอารมณ์เย็นลง เราก็มานั่งคุยกับเขาว่าสิ่งที่เขาบอกว่ามันเป็นเงินที่เยอะนะ ทำงานกว่าจะได้มา

เคนจิ : ผมไม่รู้มาก่อนเลยว่าแม่คิดขนาดนี้ ผมแค่รู้สึกว่าอยากได้จนอั้นใจไม่ไหวต้องขอแม่จริงๆ

ก่อนที่จะมาพึ่งคุณหมอวิ ได้ลองหาวิธีแก้ไขปัญหาลูกขอของรางวัลด้วยตัวเองไหม?

แม่นุช : เคยหาแล้วค่ะ แต่ว่าไม่ได้ผล เคยพูดกับลูกว่า เคนจิหนูอยากได้อะไร หนูต้องเก็บเงินเอานะ พยายามบอกให้เขาช่วยงานคุณพ่อหรือเราเองเพื่อแลกกับเงิน แต่สุดท้ายก็ไม่พ้นกับคำว่าต้องมีของแลกเปลี่ยนเหมือนเดิม

เคนจิ : ตอนนั้นจำได้ผมถอนผมหงอกให้แม่ผมซึ่งได้เส้นละ 20 บาท ถอน 10 เส้น ได้ 100 บาท แล้วก็ปั่นหูให้แม่ชั่วโมงละ 100 บาท พอได้เงินมาแล้วมันพอซื้อสิ่งที่อยากได้ได้แล้ว ผมก็จะไม่ขอ แต่ถ้าเงินผมไม่พอ ผมก็จะขอแค่นั้นเอง

แม่นุช : สิ่งที่เขาขอถ้ามันขาดเหลือสักหนึ่งถึงสองร้อยบาท แม่ก็จะช่วยออกส่วนที่เหลือได้ไม่มีปัญหา แต่ต้องเป็นของที่มีประโยชน์อย่างรองเท้า แต่ถ้าเป็นเกมเราก็มองว่ามันไม่ได้มีประโยชน์ขนาดนั้น แต่ในมุมของเคนจิ คือ เขาบอกว่าคนที่เล่นเกม สามารถไปชิงเงินรางวัลได้เป็นล้านบาทเลยและเขาก็ว่าเขาทำได้ดีทีเดียวเลยอยากให้เราสนับสนุน

เคนจิ : ผมมีทีมแล้วครับพี่ จริงจังเลย เพราะเห็นในยูทูบหลายๆ ทีมทำได้ดีทั้งนั้น แต่ตอนนี้ยังไม่ได้สมัครเพราะยังงงๆ กับวิธีการสมัครอยู่แค่นั้นครับ

เทคนิคที่คุณหมอแนะนำให้คือ?

แม่นุช : คุณหมอวิแนะนำให้คุยกับลูกว่าอยากได้อะไรก็บอกมาแล้วแม่จะซื้อให้ แต่ต้องสะสมความดีเพื่อแลกของสิ่งนั้นซึ่งเราจะใช้สติ๊กเกอร์เป็นตัวบอกว่าน้องสะสมความดีได้เท่าไรแล้ว อย่างสิ่งที่บ้านเราตกลงกัน คือ ให้เคนจิทำงานบ้านเป็นตัวสะสมความดี เช่น เก็บที่นอน ซักผ้าก็จะได้คะแนน แม่ว่าวิธีนี้ค่อนข้างได้ผลเลยทีเดียว ทั้งทำให้เขารู้จักทำงานบ้าน ดูแลตัวเอง ดูแลน้องได้และทำให้แม่รู้ความในใจของลูกว่าจริงๆ แล้วที่เขาขอแม่เยอะๆ เขาก็ไม่ได้อยากได้ไปหมดทุกอย่างหรอก ส่วนหนึ่งมันมาจากเขาอยากขอเวลาให้ได้อยู่ร่วมกับเรามากกว่าซึ่งยอมรับจริงๆ ว่าเราไม่ได้มีเวลาให้ลูกขนาดนั้น

เคนจิ : ผมก็ชอบวิธีที่แม่ได้จากหมอมาเหมือนกัน เพราะแม่จะให้สติ๊กเกอร์ที่ผมทำความดีเอาไว้ เช่น อาบน้ำให้น้อง ทำกับข้าว หุงข้าวอะไรแบบนี้ครับแล้วแม่ก็จะเอาสติ๊กเกอร์พวกนี้ไปติดไว้กับกระดาน  เป็นสิ่งที่ผมชอบมากๆ แล้วถ้าผมสะสมคะแนนได้ครบที่ตกลงกันไว้ผมก็จะได้สิ่งที่ต้องการ แต่ตอนนี้ก็ยังได้ไม่เท่าไรเลยครับ

แม่นุช : (แม่พูดแทรกขึ้นมา) ต้องรอดูวันเกิดๆ ใกล้แล้ว วันที่ 29 พ.ค.นี่แหละ

คนสัมภาษณ์ : แหนะ!! ต้องมีเซอร์ไพรส์แน่ๆ เลย น้องเคนจิรอลุ้นนะครับ

เคนจิ : (หัวเราะ)

พอใจกับผลลัพธ์ที่ได้ไหม?

แม่นุช : พอใจมากเหมือนกับว่าเขาทำอะไรแล้วมันมีเป้าหมาย นอกจากนี้ กิจกรรมที่ได้ทำอย่างการทำงานบ้านมันก็เป็นสิ่งที่ได้ประโยชน์ต่อตัวเขาเอง ไม่เคยซักผ้าเป็น ก็ซักผ้าเป็น ไม่เคยดูแลน้องก็ดูแลน้องได้ ไม่เคยทำกับข้าวก็ทำได้ซึ่งมองว่ามันเป็นเรื่องใกล้ตัวของเขาแล้วพอทำมาได้สักพัก พฤติกรรมทุกอย่างก็จะกลายเป็นนิสัยของเขาแล้วซึ่งเป็นเรื่องที่ดีมากๆ เลย

อีกอย่างที่ทำให้เราอึ้งมาก คือ มันส่งผลกับน้องๆ ของเคนจิด้วย เวลาน้องเห็นพี่เคนจิทำงานบ้าน น้องก็จะทำตาม เหมือนเขามีพี่ชายเป็นแบบอย่าง อย่างเก็บจานเมื่อกินข้าวเสร็จ แปรงฟันก่อนนอน ทำอาหารทานเอง กวาดบ้าน เก็บของ น้องๆ ก็จะช่วยทำ ทุกวันนี้เข้ามาช่วยแม่ถือของเวลาเห็นแม่ซื้อของมา มันถือว่าเป็นไปในทางที่ดีมาก และที่สำคัญก็คือไม่มีแล้วนะที่เราจะได้ยินแคนจิพูดว่าแม่ต้องซื้ออันนี้ให้เคนจินะ

เคนจิ : แต่สำหรับผมยังไม่พอใจกับผลลัพธ์เท่าไรครับ

คนสัมภาษณ์ : อ้าว ทำไมว่าอย่างนั้น

เคนจิ : มันยังดีไม่พอครับ มันต้องได้มากกว่านี้อีกครับ อยากลองทุกอย่างที่มีอยู่ในบ้าน ตอนนี้ที่ทำคือซักผ้า ปั่นเสื้อผ้า ตากผ้า กวาดบ้าน เก็บของทุกอย่างในบ้าน มีแต่ดูดฝุ่นยังไม่ได้ทำครับ

คนสัมภาษณ์ : เฉียบ!!

ตอนนี้ยังใช้เทคนิคนี้อยู่ไหม?

แม่นุช : ยังใช้อยู่แล้วก็จะใช้ไปเรื่อยๆ เพราะอย่างเมื่อก่อนต้องบอกให้ทำ แต่ทุกวันนี้ไม่ต้องรอให้บอก เขารู้ว่าว่าเขาตื่นขึ้นมาเขาต้องทำยังไง ตื่นขึ้นมาก็ต้องพับที่นอน มาทำกับข้าวให้น้องทานแล้วเขาก็ซักเสื้อผ้า เมื่อก่อนคือต้องได้บอกเขาเหมือนตอนนี้เขารู้ว่ามันเป็นหน้าที่ที่เขาต้องทำซึ่งตรงนี้มันทำให้แม่มองเห็นว่าเขาเป็นที่พึ่งให้น้องได้ แม่ก็กล้าฝากความหวังไว้กับเขาแล้วค่ะ

ให้คำแนะนำครอบครัวอื่นๆ ที่ประสบปัญหาเดียวกันหน่อยครับ

แม่นุช : อยากให้คุณพ่อคุณแม่ที่ประสบปัญหาเดียวกันลองตั้งเป้าหมายที่ชัดเจนกับลูกดู ชวนเขามาตั้งกฎกติการ่วมกันว่าลูกต้องสะสมสติ๊กเกอร์ได้กี่คะแนนถึงจะได้ของที่เขาต้องการ และที่สำคัญอย่าเพิ่งท้อตั้งแต่ต้นเพราะในช่วง 2-3 สัปดาห์แรกที่ลูกปรับตัวอยู่นั้น เขาอาจจะไม่ยอมทำสิ่งที่ตกลงกันไว้เลยก็ได้เพราะเขาจะคิดว่ามันไม่ใช่หน้าที่ของเขา เขาไม่อยากทำ

วิธีที่จะช่วยโน้มน้าวให้ลูกทำ คือ บอกเขาว่าถ้าหนูไม่ทำหนูก็จะไม่ได้ของนะ ทุกอย่างต้องได้มาจากการทำงานแลกนะ ถ้าไม่อยากทำก็ไม่เป็นไร และคุณพ่อคุณแม่ต้องใจแข็ง ห้ามหยวนโดยเด็ดขาด ต้องให้เขาทำก่อนถึงจะให้คะแนนได้

เคนจิ : สำหรับผมก็อยากบอกเพื่อนๆ ที่เป็นเหมือนผมลองคิดว่าของที่เราอยากได้มันแพงเกินไปหรือเปล่า? ถ้าแพงไปก็อยากให้เห็นใจคุณแม่มั่งว่าคุณแม่มีเงินหรือเปล่า ถ้ามีเงินก็ซื้อ แต่ถ้าแม่ใครไม่ค่อยมีเงิน พยายามหาเงินไปจ่ายค่าหนังสือเรียน จ่ายค่าเสื้อนักเรียน ค่าเทอมก็ให้พอก่อน

นอกจากนี้ อยากฝากให้คิดเผื่อว่าถ้าเกิดวันนึงแม่เราไม่มีเงินขึ้นมา เงินที่เราจะขอให้เขาไปซื้อเพลย์สเตย์ชั่นให้กับนำมาซื้ออาหารให้เรากินอย่างไหนมันจะดีกว่ากัน ผมเคยเป็นแบบนั้นมาแล้ว มันแย่มากเลยเวลาที่ผมขอเยอะเกิน พอมองกลับไปก็รู้สึกเห็นใจแล้วก็สงสารแม่ครับ

ช่วยพูดถึงรายการรอลูกเลิกเรียนหน่อยครับ

แม่นุช : ยังไงก็ขอเชิญชวนทุกคนช่วยติดตามรายการรอลูกเลิกเรียนเทปนี้และก็เทปต่อๆ ไปด้วยนะคะซึ่งแม่ก็เชื่อว่าคุณแม่บ้านอื่นๆ จะได้ประโยชน์จากรายการนี้มากเพราะสะท้อนให้เห็นถึงสภาพความเป็นอยู่ของครอบครัวหลายๆ บ้านได้ ขอให้มาดูกันเยอะๆ  สามารถติชมพวกเราได้เต็มที่ พวกเราน้อมรับความคิดเห็นทั้งหมดค่ะ

หลังจากที่แอดได้คุยกับทั้งคู่พร้อมๆ กันก็รู้สึกได้เลยว่าทั้งคู่มีความสุขกับสิ่งที่เกิดขึ้น ด้านแม่นุชก็ดีใจที่ลูกของเธอเลิกพูดจาขอของบ่อยๆ แต่เปลี่ยนพฤติกรรมเป็นทำดีบ่อยๆ เพื่อแลกของแทน ส่วนน้องเคนจินั้นก็เหมือนได้ทักษะการเอาตัวรอดระดับพื้นฐานได้เกือบหมดแล้ว เรียกได้ว่าไปอยู่ที่ไหนก็ได้ ไม่อดตายแน่นอนเพราะทำกับข้าวเป็น 5555

สำหรับผู้ปกครองคนไหนที่ประสบปัญหาเรื่องลูกชอบขอของรางวัลเหมือนกันนี้ก็ลองนำเทคนิคสติ๊กเกอร์สะสมความดีไปปรับใช้ดูนะครับ และอย่าลืมที่แม่นุชบอกว่าต้องอดทนในช่วงแรกๆ หน่อยนะ แต่รับรองได้ผลที่คุ้มค่ากลับมาแน่นอน

หากพ่อแม่ท่านใดอยากรู้ว่าตัวเองสื่อสารกับลูกที่ชอบขอของรางวัลได้ดีพอแล้วหรือไม่?

สามารถติดตามรายการ “รอลูกเลิกเรียน” ตอน ลูกชอบขอของรางวัล

เรียนรู้ 10 เทคนิคการสื่อสารกับลูกหลานวัยรุ่น

Scroll to top